Alüminyum hurdası, doğru ayrılmadığında değer kaybeder; karışık yükte döküm, profil, sac ve talaş aynı partiye girdiğinde alım tarafı en düşük kaliteyi esas alır. Tesislerde fireler, söküm parçaları ve stok sahası artıkları çoğu zaman aynı konteynerde birikir. Bu yazı, kalite ayırımını altı somut adımda anlatır ve her adımı Bursa ilçeleri ile OSB saha pratiğine bağlar.
Hedef okuyucu fabrika müdürü, bakım şefi ve satın alma sorumlusu olduğu için süreç; keşif, yazılı teklif, söküm ve sevk adımlarıyla hizalanır. Amaç abartılı vaat değil, sahada uygulanabilir bir ayırım disiplini kurmaktır.
Alüminyum hurda kalite ayırımı neyi değiştirir?
Alüminyum hurdasında fiyat farkı çoğunlukla tonajdan değil, saflık ve formdan gelir. Boyasız ekstrüzyon profil ile yağlı talaş veya demir contalı döküm aynı sınıfa girmez. Ayırım yapılmazsa tartım sonrası iade, yeniden ayıklama veya teklif revizyonu doğar. Bu da sevk planını ve üretim alanındaki stok süresini uzatır.
Kalite ayırımı; metal dışı aksamın çıkarılması, alaşım ve form gruplarının ayrı tutulması ve sevk öncesi etiketleme demektir. Alüminyum hurdası sayfasında malzeme hatları özetlenir; saha uygulamasında ise adımlar sabitlenmelidir. Bursa’da özellikle Nilüfer, İnegöl ve Gemlik sanayi hatlarında profil, döküm ve talaş birlikte çıkar; bu yüzden ayırım işin ilk adımıdır.
6 adımda alüminyum hurda kalite ayırımı
Aşağıdaki altı adım, atölye, üretim hattı ve söküm sahası için ortak bir akıştır. Her adımda sorumlu kişi, ekipman ve kabul sınırı net yazılmalıdır. Keşif sonrası kapsam yazılı teklife bağlanır; saha ekibi yalnızca teklifte tanımlı işi yürütür.
Adım 1: Form ve yüzey taraması
İlk iş, hurdayı forma göre ayırmaktır: ekstrüzyon profil, sac/levha, döküm parça, talaş/çapak, radyatör veya ısı değiştirici, kablo iletkeni (yalnızca alüminyum iletkenli). Yüzeyde boya, eloksal, yağ, gres ve yapışkan bant kontrol edilir. Bu tarama gözle ve el feneriyle yapılır; şüpheli parçalar ayrı kasaya alınır.
Nilüfer’deki CNC ve sac işleme atölyelerinde talaş ile parça fire aynı palete konmamalıdır. Talaş nem ve yağ tutar; parça fire ise temiz profil grubuna girebilir. Form taraması 15–20 dakikalık bir ön turdur; sonra tonajlı ayırıma geçilir.
Adım 2: Alaşım ve kullanım grubunu ayırma
Alüminyum hurda pratikte şu gruplara ayrılır: temiz ekstrüzyon (pencere-kapı profili, endüstriyel ray), sac ve levha, döküm (motor kapakları, gövdeler), karışık boyalı parça, talaş. Alaşım analizi laboratuvar olmadan kesin yapılamaz; saha standardı, bilinen kaynak ve parça tipine göre gruplamaktır. Bilinmeyen döküm ile profil karıştırılmaz.
İnegöl mobilya ve metal işleme hatlarında alüminyum profil fireleri sık çıkar. Bu fireler vida, menteşe ve çelik bağlantıdan arındırılmadan profil grubuna yazılmaz. Gemlik ve Mudanya tarafında ise endüstriyel ekipman sökümünde döküm oran artar; döküm ayrı kasa veya big-bag’e alınır.
Adım 3: Yabancı metal ve bağlantı elemanlarını sökme
Çelik vida, paslanmaz cıvata, bakır boru parçası, demir flanş ve contalı bağlantılar alüminyum partiyi bozar. El aletiyle sökülebilen bağlantılar sahada çıkarılır. Kaynaklı çelik aksam oksijenle kesim veya soğuk kesimle ayrılır; bu iş kapsamı keşifte tanımlanır.
Makine sökümünde alüminyum gövde ile çelik mil aynı partiye gitmez. Makine ve ekipman sökümü planında alüminyum parçalar ayrı demontaj sırasına yazılır. Sorumluluk sınırı nettir: söküm ekibi metal ayrımını yapar; tesis ekibi enerji kesimi ve iş güvenliği alanını hazırlar.
Adım 4: Kirletici ve kaplama durumuna göre sınıflandırma
Yağlı, boyalı, eloksallı ve temiz yüzeyler farklı kalite dilimleridir. Yağlı talaş ayrı big-bag’de tutulur; sızıntı olursa zemin koruması yapılır. Boyalı profil, boyasız profilden ayrı istiflenir. Radyatör ve ısı değiştiricilerde kalan sıvı boşaltılır; metal dışı contalar sökülür.
Hasanağa OSB ve DOSAB hatlarında freze talaşı sıklıkla soğutma sıvısı taşır. Talaş hurdası sevk öncesi süzülür ve kapalı ambalajda tutulur. Bu adım yapılmazsa nakliye sırasında sızıntı ve tartım sonrası itiraz riski artar.
Adım 5: Boyut, yoğunluk ve stok düzeni
Uzun profil, kısa kesilmiş fire, sac plaka ve döküm blok farklı yükleme ve konteyner planı ister. Profil boyları 3 m üzeri ise araç içi sabitleme gerekir. Döküm parçalar alt sıraya, hafif profil üst sıraya konur. Talaş big-bag’leri yan devrilmeye karşı desteklenir.
Periyodik çıkan firelerde stok sahası zemin çizgisiyle bölünür: A temiz profil, B sac, C döküm, D talaş. Hurda konteyner hizmeti kullanılıyorsa her konteyner tek gruba atanır; karışık doldurma yasaklanır. Bu düzen, sevk günü ayıklama süresini kısaltır.
Adım 6: Etiketleme, evrak ve teslim hazırlığı
Her kasa, palet veya konteynere grup adı, yaklaşık tonaj, kaynak hat ve tarih yazılır. Tesis içi sevkte irsaliye ve tartım belgesi işlemle birlikte düzenlenir. Keşif sonrası kapsam değiştiyse yazılı revizyon alınır; sözlü ek iş kabul edilmez.
Büyük tonajlı veya sürekli fire üreten tesislerde periyodik hurda alımı programı kurulur. Program; toplama günü, konteyner hacmi ve sorumlu kişi bilgisini içerir. Böylece ayırım disiplini tek seferlik değil, rutin hale gelir.
Bursa ilçelerinde alüminyum ayırımı için pratik ipuçları
Bursa’da alüminyum hurda kaynağı ilçeye göre değişir. Aynı altı adım uygulanır; vurgu noktaları farklıdır. Aşağıdaki ipuçları saha planına eklenmelidir.
Nilüfer, Bursa OSB ve NOSAB
Nilüfer’de CNC, sac ve profil işleme yoğunluğu yüksektir. Talaş ile parça fire mutlaka ayrılır. Boyalı ve boyasız profil ayrı kasada tutulur. Nilüfer hurda alımı planında keşif; stok sahası, vinç erişimi ve konteyner yerleşimini birlikte inceler. Üretimi durdurmayacak gece veya vardiya arası sevk tercih edilir.
İnegöl ve İnegöl OSB
İnegöl’de alüminyum profil ve sac fireleri atölye ve yan sanayiden çıkar. Menteşe, vida ve çelik köşebent sökümü adım 3’te tamamlanır. İnegöl hurda alımı için yerinden toplama planı, dar sokak ve forklift erişimi dikkate alınarak yapılır. Karışık metal yığınları tesise taşınmadan önce ayıklanır.
Gemlik, Mudanya ve liman hattı
Gemlik tarafında ekipman sökümü ve endüstriyel parça oranı artar. Döküm alüminyum ile sac ayrı gruplanır. Gemlik hurda alımı ve Mudanya sevklerinde araç yükleme sırası ağır döküm altta olacak şekilde planlanır. Tuzlu hava korozyonu yüzey kalitesini etkiler; pas ve kaplama notu etikete yazılır.
Kestel, Gürsu, Osmangazi ve Yıldırım
Kestel ve Gürsu’da atölye ölçeği daha dağınıktır; küçük partiler tek seferde birleştirilmeden önce grup etiketi korunur. Osmangazi ve Yıldırım’da depo ve eski tesis boşaltmalarında fabrika tasfiyesi kapsamı devreye girer. Tasfiye öncesi alüminyum envanteri form bazında çıkarılır; demir ve bakır hatlarından ayrı sevk edilir.
DOSAB, Hasanağa OSB ve diğer sanayi hatları
OSB içi sevklerde kapı randevusu ve araç tonaj sınırı önceden netleştirilir. Talaş big-bag’leri sızıntı riski nedeniyle kapalı araçla taşınır. Stok sahası dar ise haftalık periyotla küçük hacimli konteyner döngüsü kurulur. Keşifte iş güvenliği alanı, forklift ve vinç ihtiyacı yazılı teklife işlenir.
Ayırım sonrası yerinden alım ve saha akışı
Ayırım tamamlandığında yerinden hurda alımı süreci devreye girer. Akış sırası sabittir: saha keşfi, kapsam ve zaman planı, yazılı teklif, söküm veya toplama, tartım ve teslim evrakı, sevk. Araç, vinç ve konteyner ihtiyacı işin tonajına ve formuna göre planlanır.
Şantiye kaynaklı alüminyum paneller, iskele bağlantıları ve cephe profilleri için şantiye hurdası planı kullanılır. Yıkım veya renovasyon sahasında alüminyum, demir ve bakır aynı kamyona karışık yüklenmez. Bu kural, hem tartım netliğini hem de kalite dilimini korur.
- Keşif: stok fotoğrafı, form grupları, erişim ve iş güvenliği notu
- Yazılı teklif: kapsam, ekipman, tahmini süre, sorumluluk sınırı
- Toplama: tek gruba atanmış konteyner veya palet
- Tartım ve evrak: işlemle birlikte düzenlenen sevk belgeleri
- Sevk: yükleme sırası ve sabitleme planı
Sıkça sorulan sorular
Alüminyum talaş ile profil aynı fiyattan mı değerlendirilir?
Hayır. Talaş nem, yağ ve yoğunluk farkı nedeniyle ayrı gruptur. Profil ve talaş karıştırılırsa parti düşük kalite dilimine çekilir. Ayırım adım 1 ve 4’te tamamlanmalıdır.
Boyalı alüminyum profil temiz gruba konabilir mi?
Boyalı ve boyasız profil ayrı tutulur. Boya, eritme verimini ve sınıflandırmayı etkiler. Saha standardı, boyalı parçayı ayrı etiketlemektir.
Döküm alüminyum parçadaki çelik insert nasıl ayrılır?
Sökülebilen insert el aletiyle çıkarılır. Kaynaklı veya gömülü çelik aksam kesimle ayrılır. Bu iş kapsamı keşifte yazılır; belirsiz parçalar karışık gruba alınır.
Bursa OSB’lerinde alüminyum fire için en uygun sevk sıklığı nedir?
Fire hızına bağlıdır. Sürekli talaş ve profil çıkan hatlarda haftalık veya on beş günde bir periyot yaygındır. Stok sahası dar ise konteyner döngüsü sıklaştırılır; karar keşif sonrası verilir.
Karışık alüminyum yığınını satmadan önce ne kadar ayıklama yeterlidir?
Yabancı metal, yağlı talaş ve döküm-profil ayrımı minimum eşiği oluşturur. Bu üç ayırım yapılmadan sevk, tartım sonrası itiraz riskini artırır. Büyük partilerde grup etiketli kasa sistemi kurulur.
Sonraki adım
Alüminyum hurda kalite ayırımını sahada uyguladıktan sonra keşif talebiyle kapsamı netleştirin. Doğruluk Metal; tesiste keşif, yazılı teklif, kendi ekibiyle söküm-toplama ve iş kapsamına göre vinç/konteyner planı ile süreci yürütür. Bursa ilçeleri ve OSB’lerde stok fotoğrafı ve form listesiyle iletişime geçin: 0552 009 79 51 — https://www.dogrulukmetal.com.tr
