Akü hurdası satışı, yığın halinde tartılıp tek kalemde kapatılan bir işlem değildir. Aynı stok sahasında forklift traksiyon aküsü, UPS yedek bataryası ve araç kurşun-asit aküsü yan yana duruyorsa teklif aralığı daralır; cinsler ayrıldığında net ağırlık ve metal içeriği daha net okunur. 2026 planlamasında bakım ekipleri ve satın alma birimleri için asıl konu, fiyat listesi ezberlemek değil; tartım öncesi ayrımı, saflık risklerini ve piyasa dönemini yazılı bir akışa bağlamaktır.
Bu rehber, Doğruluk Metal sahasında uygulanan cins ayrımını beş adıma böler. Her adımda tartım, saflık ve piyasa faktörlerinin teklifi nasıl değiştirdiği somut olarak anlatılır. Amaç, tesiste stok sahasını bozmadan, üretim temposunu kesmeden ve karışık yığın riskini azaltarak akü hurdasını sevk edilebilir hale getirmektir.
Akü hurdasında cins ayrımı fiyatı nasıl etkiler?
Akü hurdasının değeri üç eksende oluşur: tartımda okunan net ağırlık, batarya içindeki metal ve asit dengesinin saflığı, dönemin kurşun ve hurda piyasa koşulları. Cinsler karışık kaldığında tartım tek kalemde yapılsa bile alıcı risk primi koyar; çünkü söküm, boşaltma ve ayırma maliyeti satıcıdan alıcıya kayar. Ayrılmış stokta ise her grup kendi kriteriyle değerlendirilir.
Kurşun-asit akülerde plaka, ızgara ve bağlantı parçaları metal tarafını oluşturur. Kasa, elektrolit kalıntısı ve aksesuarlar net ağırlığı düşüren unsurlardır. Traksiyon aküleri ile küçük araç akülerini aynı konteynere koymak, tartım sonrası düzeltme tartışması yaratır. Bu yüzden cins ayrımı, teklif görüşmesinden önce saha adımı olarak ele alınmalıdır.
Tartım, saflık ve piyasa üçgeni
Tartım adımı, dara ve brüt farkını netleştirir; ancak tartım tek başına saflığı kanıtlamaz. Saflık, aynı kimya grubunun bir arada tutulması, kırık kasa ve yabancı metal karışımının ayıklanmasıyla yükselir. Piyasa faktörü ise dönemsel talep, sevk mesafesi ve stok hacmidir. Üçü birlikte okunmadan yalnızca tartı fişine bakmak eksik kalır.
- Tartım faktörü: Brüt, dara, net; konteyner veya palet dara kaydı.
- Saflık faktörü: Kimya grubu bütünlüğü, kasa bütünlüğü, yabancı parça oranı.
- Piyasa faktörü: Dönemsel kurşun talebi, sevk sıklığı, stok hacmi ve lojistik planı.
Adım 1: Akü tipini ve kimyasını tanımlama
İlk adım, stoktaki her birimi etiket, gövde formu ve kullanım yerine göre tanımlamaktır. Endüstriyel sahada en sık görülen gruplar kurşun-asit araç aküsü, forklift ve çekici traksiyon aküsü, UPS ve sabit tesis bataryasıdır. Jel, AGM ve ıslak hücre ayrımı da aynı kimya ailesi içinde alt sınıftır; karıştırmak saflık puanını düşürür.
Tanımlama masasında şunlar not edilir: nominal gerilim, kapasite etiketi, üretici plakası ve kullanım yeri. Etiket okunmuyorsa gövde boyutu, terminal tipi ve kasa malzemesi üzerinden gruplama yapılır. Lityum içeren paketler kurşun-asit yığınına asla karıştırılmaz; bu ayrım iş güvenliği ve geri kazanım hattı için zorunludur.
Saha etiketleme pratiği
Her gruba renkli bant veya stok kartı verilir. Kartta adet, yaklaşık brüt ağırlık ve stok alanı yazılır. Bu kart, keşif sonrası yazılı teklifte referans satırı olur. Tanımlama bitmeden tartıma geçmek, sonradan yeniden ayırma maliyeti doğurur.
Adım 2: Fiziksel durum ve bütünlük kontrolü
İkinci adım, her birimin sızdırma, çatlak kasa, kopuk terminal ve şişme durumunu kontrol etmektir. Sızdıran akü, tartım alanına alınmadan önce sızıntı tepsisi veya emici malzeme ile izole edilir. Kırık kasa, net ağırlık hesabında metal içeriğini belirsizleştirir; bu yüzden sağlam ve hasarlı birimler ayrı paletlenir.
Traksiyon akülerinde hücre grubu ve ara bağlantılar sökülmeden taşınacaksa, bağlantı vidalarının gevşek olmadığı kontrol edilir. UPS raflarından çıkan monobloklar ise kısa devre riskine karşı terminal koruyucu ile sevk hazırlığına alınır. Bu kontroller saflık skorunu yükseltir; çünkü alıcı tarafı saha riskini azaltılmış stok ister.
İş güvenliği sınırı
Asit teması, ağır kaldırma ve kısa devre riski bu adımın sınırını çizer. Eldiven, göz koruyucu ve asit dirençli önlük standarttır. Vinç veya forklift kullanılacaksa kaldırma noktası üretici kulağı veya palet tabanı olmalıdır; kablo veya terminalden kaldırma yasaktır. Söküm gerekirse makine ve ekipman sökümü planı ile aynı iş güvenliği disiplini uygulanır.
Adım 3: Tartım öncesi hazırlık ve net ağırlık
Üçüncü adım, tartımı bozan unsurları ayıklayıp net ağırlığa yaklaşmaktır. Ahşap palet, metal sepet, bağ teli ve koruyucu kapaklar dara kalemidir. Bunlar ya ayrı tartılır ya da stok kartına dara notu olarak yazılır. Karışık dara, teklif sonrası düzeltme tartışmasının en sık kaynağıdır.
Ağır traksiyon bankları parça parça taşınacaksa her bank için ayrı brüt kaydı tutulur. Küçük araç aküleri ise aynı cins içinde paletlenir; farklı kimyalar aynı palete konmaz. Tartım işlemi, sevk günü veya saha keşfi sırasında iş akışının bir adımı olarak planlanır; vaat cümlesi değil, ölçü adımıdır.
Net ağırlığı bozan tipik hatalar
- Islak zemin veya çamur bulaşığı ile tartım.
- Palet ve bağ malzemesinin dara kaydına yazılmaması.
- Farklı cinslerin aynı konteynerde birleştirilmesi.
- Sızıntı tepsisi ve emici malzemenin stok ağırlığına eklenmesi.
Düzenli çıkış olan tesislerde bu hatalar periyodik hurda alımı programı ile azaltılır. Program, stok kartı, sevk günü ve konteyner hacmini peşinen bağlar.
Adım 4: Saflık ve karışım risklerini ayıklama
Dördüncü adım, metal içeriğini bozan yabancı parçaları ayıklamaktır. Kablo uçları, demir sepet, paslı raf ayağı ve plastik kasa artığı kurşun-asit grubunun saflığını düşürür. Bu parçalar metal hurda olarak ayrı değerlendirilebilir; ancak akü yığını içinde kaldıklarında teklif aralığını daraltırlar.
Saflık, yalnızca görsel temizlik değildir. Aynı kimya ailesinin bir arada tutulması, elektrolit sızıntısının izole edilmesi ve kırık hücrelerin ayrı paletlenmesi saflık skorunu belirler. Karışık yığın, söküm ve ayırma işinin alıcıya devri anlamına gelir; bu da teklifte risk payı açar.
Saflık kontrol listesi
- Kimya grubu tek tip mi?
- Terminal ve ara bağlantılarda yabancı metal var mı?
- Kasa bütünlüğü bozulmuş birimler ayrıldı mı?
- Palet ve bağ malzemesi dara olarak kaydedildi mi?
- Sızıntı izole edildi mi, emici malzeme tartıma girdi mi?
Büyük hacimli stokta ayırma sahada yapılır. Tesis boşaltma veya hat yenileme döneminde akü bankları makine hurdası ile birlikte çıkıyorsa, akü grubu diğer metallerden önce ayrılır. Bu sıra, fabrika tasfiyesi iş planında da aynıdır: tehlikeli ve sızdırma riski olan kalemler önce kontrol altına alınır.
Adım 5: Piyasa faktörlerine göre sınıflandırma ve sevk
Beşinci adım, ayrılmış ve tartıma hazır stoku piyasa koşullarına göre sevk planına bağlamaktır. Piyasa faktörü; dönemsel kurşun talebi, sevk sıklığı, tek seferlik tonaj ve lojistik mesafesidir. Küçük adetler biriktirilerek sevk maliyeti düşürülebilir; aşırı bekletme ise sızıntı ve stok alanı kaybı riski doğurur.
Yazılı teklif, keşif sonrası cins listesi, yaklaşık net ağırlık ve sevk şekline göre hazırlanır. Fiyat rakamı sahada ezbere verilmez; kapsam netleştikten sonra teklif metnine bağlanır. Sevk, yerinden hurda alımı modelinde araç ve konteyner planı ile yapılır. Konteyner ihtiyacı stok hacmine göre belirlenir; gereksiz boş alan lojistik maliyeti artırır.
Sevk evrakı ve sorumluluk sınırı
Sevk öncesi irsaliye, teslim tutanağı ve stok kartı kopyası hazırlanır. Sorumluluk sınırı, yükleme anına kadar satıcı saha düzeni; yükleme sonrası taşıma planı tarafların yazılı teklifine göredir. Evraksız sevk, hem tartım kaydını hem de piyasa dönemini izlenemez hale getirir.
Bursa sanayi tesislerinde akü hurdası uygulaması
Bursa’da akü hurdası çıkışı çoğunlukla forklift filoları, UPS odaları, üretim hatlarındaki çekici bataryaları ve servis atölyelerinden gelir. Nilüfer ve çevresindeki organize sanayi bölgelerinde periyodik akü değişimi planlanır; Osmangazi ve Yıldırım’daki atölyelerde ise küçük adetli araç aküsü birikimi daha sıktır. İnegöl ve Gemlik hatlarında stok alanı dar olduğundan cins ayrımı, sevk gününden bir gün önce tamamlanmalıdır.
NOSAB, DOSAB, Hasanağa OSB ve Bursa OSB sahalarında stok kartı ile renkli bant yöntemi pratikte işe yarar. Aynı gün içinde hem makine sökümü hem akü sevkı planlanıyorsa akü grubu ayrı rampa veya palet sahasına alınır. Bu ayrım, karışık metal yığını ile akü riskinin çakışmasını engeller.
Yerel planlama notları
Nilüfer hurda alımı hattında üretim temposu yüksek tesislerde gece vardiyası sonrası kısa sevk pencereleri tercih edilir. Osmangazi hurda alımı bölgesinde atölye çıkışları daha parçalıdır; bu yüzden aynı cinsin birikmesi beklenmeden küçük paletlerle sevk planlanabilir. Her iki senaryoda da keşif tesiste yapılır, kapsam yazılı teklife bağlanır.
Akü hurdası cins ayrımında pratik kontrol tablosu
Aşağıdaki tablo, saha ekibinin beş adımı tek bakışta izlemesi için özetlenmiştir. Her satır tartım, saflık veya piyasa ekseninden en az birini etkiler.
- Tanım: Tip, kimya, etiket, kullanım yeri kaydı.
- Bütünlük: Sızıntı, çatlak, terminal ve şişme kontrolü.
- Tartım hazırlığı: Dara ayırma, palet kaydı, net ağırlık yaklaşımı.
- Saflık: Yabancı metal ve karışık kimya ayıklama.
- Sevk ve piyasa: Hacim, dönem, lojistik ve yazılı teklif.
Liste tamamlanmadan teklif görüşmesine geçmek, sonradan kapsam değişikliği üretir. Özellikle fabrika hat yenilemelerinde akü bankları ile birlikte çıkan demir sepet ve kablo grupları ayrı kalem açılmalıdır; aksi halde saflık düşer.
Sıkça sorulan sorular
Karışık akü yığını tek seferde satılabilir mi?
Satılabilir; ancak teklif, ayırma ve risk payı ile hesaplanır. Cinsler saha içinde ayrıldığında net ağırlık ve saflık daha net okunur, teklif aralığı daralmaz. Mümkünse forklift, UPS ve araç aküleri ayrı paletlenir.
Tartım sahada mı, tesiste mi yapılmalı?
İşin kapsamına göre planlanır. Küçük stokta yerinde tartım pratiktir; büyük traksiyon banklarında parça parça brüt kaydı ve dara notu zorunludur. Tartım, yazılı teklif kapsamının bir adımıdır; tek başına fiyat vaadi değildir.
Sızdıran akü nasıl hazırlanır?
Önce izole edilir, emici malzeme ile sızıntı kontrol altına alınır, sağlam birimlerden ayrı paletlenir. Sızıntı tepsisi tartıma dara olarak yazılır. Asit teması için kişisel koruyucu donanım kullanılır.
Periyodik akü değişiminde ne sıklıkla sevk planlanır?
Filo büyüklüğü ve stok alanına göre belirlenir. Düzenli forklift parkı olan tesislerde aylık veya çeyreklik program kurulabilir. Program, periyodik hurda alımı kapsamında stok kartı ve sevk günü ile işletilir.
Akü hurdası ile birlikte çıkan kablo ve demir sepet ne olur?
Ayrı kalem açılır. Kablo ve demir sepet akü saflığını bozar; metal hurda olarak kendi grubunda değerlendirilir. Karışık bırakmak hem tartımı hem teklifi belirsizleştirir.
Keşif ve yazılı teklif için sonraki adım
Akü hurdasında cins ayrımı tamamlandığında stok kartı, yaklaşık net ağırlık ve sevk ihtiyacı netleşir. Doğruluk Metal, tesiste keşif yapar; söküm, konteyner ve araç ihtiyacını işin kapsamına göre planlar. Fiyat, keşif sonrası yazılı teklifle bildirilir.
Bursa’daki üretim tesisi, atölye veya şantiye stokunuz için 0552 009 79 51 numarasından ulaşabilir, kapsam listesini paylaşabilirsiniz. Detaylı malzeme ve hizmet sayfaları için https://www.dogrulukmetal.com.tr üzerinden ilgili hurda alımı başlıklarını inceleyebilirsiniz. Hazır stok kartı ve fotoğraflı alan planı, teklif süresini kısaltır.
