Paslanmaz hurda, tesis stok sahasında karışık bırakıldığında hem kalite kaybı hem de teslim sürecinde gecikme üretir. 304 ile 316 aynı rengi taşıyabilir; 430 manyetik davranış gösterir; kaynaklı bağlantılarda demir bulaşması net ağırlığı ve sınıflandırmayı bozar. Bu yazı, 2026 saha pratiğine göre paslanmaz hurda kalitelerini ayırmayı beş somut adıma indirger ve her adımı randevu ile yerinden alım akışına bağlar.
Hedef okuyucu fabrika müdürü, bakım şefi ve satın alma sorumlusu olduğu için süreç; ekipman, süre ve sorumluluk sınırı üzerinden anlatılır. Keşif tesiste yapılır, kapsam yazılı teklife bağlanır, söküm ve yükleme iş planına göre yürütülür. Aşağıdaki adımlar, üretim hattını durdurmayan bir zaman çizelgesi ile uygulanabilir.
Paslanmaz hurda kalitelerini ayırmada neden adım adım süreç gerekir?
Paslanmaz hurda tek bir malzeme gibi görünse de alaşım ve yüzey durumu teklif kapsamını değiştirir. Austenitik grup (çoğunlukla 304 ve 316) ile ferritik grup (430 ve benzerleri) aynı yığında tutulursa alıcı taraf sınıflandırma için ek ayıklama ister. Bu da randevu gününde bekleme süresi üretir.
Doğru yaklaşım, randevu öncesi envanteri netleştirmek ve sahada kalite gruplarını ayrı istiflemektir. Böylece yerinden hurda alımı sırasında yükleme sırası ve araç planı net kalır. Ayrım işi yalnızca laboratuvar analizi değildir; manyetik kontrol, etiket okuma, kaynak dikişi ve bağlantı elemanı ayıklama gibi saha adımlarıyla ilerler.
Hangi kaliteler sahada sık ayrılır?
Tesis ve şantiyelerde en sık karşılaşılan gruplar şunlardır:
- 304 / 1.4301: gıda ve genel proses ekipmanı, tank, boru, tabla
- 316 / 1.4401 ve türevleri: klorürlü ortam, flanş, vana, ısı değiştirici
- 430 ve ferritik sac: kaplama, panel, bazı ev tipi ekipman gövdeleri
- Dubleks ve özel alaşımlar: sınırlı stok; etiket veya spektroskopik doğrulama gerektirir
- Karışık paslanmaz: vida, kelepçe, destek demiri bulaşmış yığınlar
Etiket yoksa manyetik davranış ve kullanım yeri ilk süzgeçtir. Manyetik çekim 430 grubunu işaret edebilir; 304 ve 316 genelde zayıf veya nötr tepki verir. Yine de kaynak bölgesi ve soğuk haddelenmiş yüzeyler yanıltıcı olabilir; bu yüzden adım 2 ve 3 birlikte uygulanır.
Adım 1: Randevu talebi ve ön envanter listesi
Süreç telefon veya form ile randevu talebiyle başlar. İletişimde net bilgi verin: adres, erişim saati, tahmini tonaj aralığı, malzemenin bulunduğu saha (üretim yanı, dış stok, atölye). Paslanmaz için ayrıca kalite tahmini isteyin: tank mı, boru mu, sac mı, makine gövdesi mi?
Ön envanter listesi üç sütunla hazırlanır: parça tipi, tahmini kalite, temizlik durumu. Örnek satır: 'DN100 boru, 316 etiketli, flanş civatalı' veya 'tabla sac, manyetik, boyasız'. Bu liste keşif ekibinin saha süresini kısaltır. Bursa OSB, NOSAB, DOSAB ve Hasanağa OSB gibi bölgelerde giriş kartı, forklift randevusu ve yükleme kapısı bilgisi de aynı formda yer almalıdır.
Randevu günü seçilirken üretim vardiyası dikkate alınır. Bakım penceresi veya vardiya arası, söküm ve taşıma için daha güvenli aralıktır. Kapsam belirsizse keşif sonrası yazılı teklif düzenlenir; fiyat rakamı telefonla sabitlenmez.
Adım 2: Sahada manyetik ve görsel ilk ayırım
Keşif ekibi sahaya geldiğinde önce güvenlik brifingi ve alan sınırları netleşir. Sonra el tipi mıknatıs veya manyetik test çubuğu ile yığın taranır. Manyetik çekim gösteren parçalar ayrı bir alana çekilir; zayıf tepki verenler ikinci gruba alınır. Bu ayırım nihai laboratuvar sonucu değildir; saha sınıflandırmasının ilk filtresidir.
Görsel kontrolde şunlara bakılır: etiket ve döküm işareti, kaynak dikişi rengi, flanş tipi, bağlantı elemanı (demir cıvata-somun), boya ve yağ tabakası, kaynak sıçraması. Demir cıvata ve kelepçeler paslanmaz yığınından ayrılmalıdır. Aksi halde karışık hurda sınıfına düşme riski doğar.
Makine gövdeleri ve proses hatlarında paslanmaz ile karbon çeliğin bir arada olduğu montajlar sık görülür. Bu durumda makine ve ekipman sökümü planı devreye girer. Söküm sırası: önce bağlantı elemanları, sonra paneller, ardından gövde ve boru hatları. Oksijenle kesim gerekiyorsa iş güvenliği mesafesi ve yangın riski yazılı planda yer alır.
Saha düzeni için pratik kural
Ayrım alanını üç zona bölün: A zonu (etiketli 316 ve şüpheli yüksek alaşım), B zonu (304 ve genel austenitik), C zonu (manyetik/ferritik ve karışık). Zemin üzerine şerit veya konteyner numarası yazmak yeterlidir. Karışık parçalar C zonunda toplanır; sonradan ayıklama burada yapılır. Bu düzen, yükleme gününde vinç ve forklift hareketini sadeleştirir.
Adım 3: Kalite gruplarına ayırma ve bulaşma kontrolü
İkinci süzgeç, bulaşma ve yüzey durumudur. Paslanmaz hurdada değer kaybı üreten başlıca unsurlar: demir talaşı yapışması, boya ve gres, kauçuk conta, plastik kelepçe, bakır kablo ucu ve karbon çelik flanş. Metal dışı aksamlar mümkün olduğunca sökülür; amaç yalnızca metal gövde ve boru hattını netleştirmektir.
304 ile 316 ayrımı etiket yoksa zorlaşır. Kullanım yeri ipucu verir: tuzlu su, kimyasal proses ve gıda steril hatlarında 316 ihtimali yükselir. Yine de kesin spektrum analizi her sahada yapılmayabilir. Bu durumda 'etiketli 316' ve 'etiketsiz austenitik' diye iki alt grup açmak pratik bir çözümdür. Alıcı taraf teklifi bu gruplara göre yazar.
Tank ve boru hurdasında iç yüzeyde ürün kalıntısı varsa yıkama sorumluluğu önceden netleştirilir. Kimyasal kalıntı taşıyan ekipman, hurda kapsamına alınmadan önce tesis prosedürüne göre temizlenmelidir. Sorumluluk sınırı yazılı teklifte belirtilir; aksi halde saha günü iş durur.
Adım 4: Ayrı stoklama, konteyner planı ve yükleme sırası
Kalite grupları belirlendikten sonra stok sahası yeniden düzenlenir. Her grup kendi istifinde veya kendi konteynerinde durur. İnce sac ve boru parçaları ezilmeden istiflenir; ağır flanş ve mil parçaları alta alınır. Bu düzen, araç dolumunda denge ve emniyet sağlar.
Tonaj ve hacme göre konteyner veya kamyon tipi seçilir. Düzenli fire üreten hatlarda hurda konteyner hizmeti ile periyodik boşaltma planlanabilir. Tek seferlik tasfiyelerde ise gün bazlı araç planı yeterlidir. Yükleme sırası genelde şöyle kurulur: önce C zonu (karışık), sonra B, en son A. Böylece yüksek kalite grupları araç içinde ezilmez ve karışmaz.
Şantiye ve yıkım alanlarında paslanmaz paneller, merdiven ve korkuluklar karbon çelik iskeletle birlikte sökülür. Bu senaryoda şantiye hurdası planı ile söküm ve sevkiyat aynı takvimde yürür. Vinç ihtiyacı iş kapsamına göre belirlenir; sabit vinç yoksa mobil vinç randevusu keşif notuna yazılır.
Evrak ve tartım akışı
Yükleme tamamlandığında sevk evrakı ve tartım işlemi birlikte ilerler. Tartım, işin teknik akışının bir adımıdır; net ağırlık ve dara kayıt altına alınır. Teslim evrakı işlemle birlikte düzenlenir. Fiyat konusu keşif sonrası yazılı teklif üzerinden yürür; saha içinde sözlü rakam sabitleme yapılmaz.
Adım 5: Yerinden alım günü, teslim ve periyodik program
Alım günü saha erişimi, yetkili personel ve forklift/vinç operatörü hazır olmalıdır. Ekip, önceden işaretlenmiş zonlardan yüklemeyi tamamlar. Eksik ayıklama varsa kısa bir son kontrol yapılır; büyük revizyon randevuyu uzatır. Bu yüzden adım 2-4 randevu gününden önce bitirilmelidir.
Tek seferlik stok boşaltmalarında süreç teslim ile kapanır. Sürekli fire çıkan hatlarda ise periyodik program kurulur. Periyodik hurda alımı ile konteyner doluluk oranı, toplama günü ve kalite grupları peşinen tanımlanır. Bakım şefi yalnızca doluluk bildirimini iletir; her seferinde yeniden keşif gerekmez.
Fabrika kapatma veya hat sökümünde paslanmaz ekipman toplam tonajın önemli kısmını oluşturabilir. Bu durumda fabrika tasfiyesi kapsamında demontaj sırası, iş güvenliği planı ve metal gruplarının ayrı sevkiyatı tek sözleşmede toplanır. Üretimi durdurmayan zaman planı, vardiya ve bakıma göre yazılır.
Bursa'da paslanmaz hurda ayrımı: OSB ve ilçe uygulaması
Bursa sanayi dokusunda paslanmaz stoklar özellikle gıda, otomotiv yan sanayi, makine imalatı ve kimya hatlarında yoğunlaşır. Nilüfer ve Minareliçavuş hattı, NOSAB ve DOSAB erişimi için sık kullanılan koridordur. Nilüfer hurda alımı kapsamında tesis içi keşif, kapı randevusu ve stok sahası düzeni aynı gün içinde planlanabilir.
Osmangazi ve Yıldırım tarafındaki atölyelerde daha küçük ama karışık yığınlar görülür. Burada manyetik ayırım ve cıvata ayıklama adımları öne çıkar. İnegöl mobilya ve makine yan sanayisinde paslanmaz tabla ve koruma panelleri sık çıkar; ferritik-austenitik karışımı daha yüksektir. Gemlik ve Mudanya aksında ise proses tankı ve boru hattı hurdası, etiket okuma ve flanş sökümü gerektirir.
Kestel ve Gürsu OSB çevresinde periyodik fire çıkışı olan hatlarda konteyner planı verim sağlar. Hasanağa OSB ve Bursa OSB tesislerinde giriş prosedürü ve iş güvenliği dokümanı önceden iletilmelidir. İlçe fark etmeksizin ortak kural aynıdır: kalite grupları ayrı istiflenmeden yükleme yapılmaz.
Sık yapılan hatalar ve nasıl önlenir?
En sık hata, tüm parlak metalin 'paslanmaz' diye tek yığına atılmasıdır. Alüminyum levha, galvaniz sac ve paslanmaz aynı renkte görünebilir; manyetik test ve ağırlık hissi ile ayrılır. İkinci hata, demir bağlantı elemanlarını sökmeden teslim etmektir. Üçüncü hata, randevu gününe kadar ayırımı ertelemektir; bu, araç bekleme süresini uzatır.
Önlem listesi kısa tutulabilir:
- Randevu formuna parça tipi ve etiket bilgisini yazın
- Manyetik ve etiketli parçaları ayrı zonlara alın
- Demir cıvata, kelepçe ve destekleri sökün
- Yağlı ve boyalı parçaları ayrı işaretleyin
- Yükleme öncesi zon etiketlerini kontrol edin
Bu kontroller, demir ve çelik hurdası ile paslanmazın karışmasını da engeller. Karışık yığın hem sınıflandırmayı zorlaştırır hem de saha süresini uzatır.
Sıkça Sorulan Sorular
304 ve 316 paslanmaz hurda sahada nasıl ayrılır?
Etiket ve döküm işareti birincil kaynaktır. Etiket yoksa kullanım yeri ve proses ortamı ipucu verir. Manyetik test 304-316 ayrımında yetersiz kalır; bu yüzden etiketli ve etiketsiz austenitik diye iki grup açmak pratik bir yöntemdir. Gerekirse numune ile doğrulama planlanır.
Manyetik paslanmaz hurda satılabilir mi?
Evet. Ferritik grup (örneğin 430) manyetik davranış gösterebilir. Ayrı istiflendiğinde kendi kalite grubu olarak teslim edilir. Austenitik yığına karıştırılmaması yeterlidir.
Paslanmaz tank ve boru sökümü randevuya nasıl bağlanır?
Önce keşif ile kesim ve vinç ihtiyacı belirlenir. Söküm sırası, iş güvenliği mesafesi ve kalıntı temizliği yazılı teklife yazılır. Randevu günü yalnızca sökümü bitmiş ve gruplanmış malzeme yüklenir; ağır demontaj aynı güne sıkıştırılmaz.
Karışık paslanmaz yığın için yerinden alım yapılır mı?
Yapılır. Ancak teklif kapsamı 'karışık' sınıfına göre yazılır. Saha ekibi mümkün olduğunca cıvata ve demir bulaşmasını ayıklar. Önceden zonlama yapılırsa teslim daha hızlı biter.
Periyodik programda paslanmaz fire nasıl yönetilir?
Hat bazında konteyner veya kafes ayrılır. Operatör fireyi doğru kaba atar. Toplama günü doluluk oranına göre planlanır. Böylece her seferinde yeniden sınıflandırma yapılmaz.
Sonraki adım: keşif randevusu alın
Paslanmaz hurda kalitelerini ayırmak; randevu, saha ayırımı, zonlama, yükleme ve teslim adımlarının sırayla işlemesidir. Doğruluk Metal, tesiste keşif yapar, kapsamı yazılı teklife bağlar, söküm ve yerinden alımı iş planına göre yürütür. Bursa ve ilçelerindeki üretim tesisleri, atölyeler ve şantiyeler için süreç aynı teknik çerçevede ilerler.
Stok listenizi ve erişim saatinizi hazırlayıp 0552 009 79 51 numarasından randevu talep edebilirsiniz. Alternatif olarak https://www.dogrulukmetal.com.tr üzerinden keşif formunu iletebilirsiniz. Keşif sonrası kapsam, ekipman ihtiyacı ve zaman planı yazılı olarak paylaşılır.
