Üretim hattı çalışırken çıkan metal fire, hurda parça ve söküm artığı bir noktada birikir. Stok sahası düzgün planlanmazsa forklift yolları kapanır, karışık malzeme değeri düşer ve sevk günü gecikir. Bu yazıda stok sahasını üretim akışını bozmadan nasıl konumlandıracağınızı, hangi metal gruplarını nasıl ayıracağınızı ve Bursa ilçelerindeki saha koşullarına göre nelere dikkat edeceğinizi adım adım anlatıyoruz.
Hedef okuyucu fabrika müdürü, bakım şefi ve satın alma sorumlusu. Anlatım saha pratiğine dayanır: zemin taşıma kapasitesi, konteyner erişimi, yağıştan korunma ve sevk sıklığı. Fiyat rakamı veya abartılı vaat yok; yalnızca uygulanabilir planlama adımları var.
Metal hurda stok sahası neden ayrı bir plan ister?
Hurda sahası, depo veya mal kabul alanı gibi yönetilmez. Metal hurda sürekli ağırlık, keskin kenar, yağ ve talaş taşır. Yanlış konumlandırma hem iş güvenliğini hem de sevk verimini bozar. Stok sahasını planlarken üç soruyu netleştirmeniz gerekir: günlük ve haftalık çıkış tonajı ne kadar, malzeme hangi metal gruplarına ayrılacak, araç ve konteyner sahaya nasıl girecek?
Planın çıktısı yazılı bir saha düzeni olmalıdır. Bu düzen; zemin tipi, bölme sınırları, yükseklik limiti, erişim şeridi ve boşaltma frekansını kapsar. Keşif sonrası yazılı teklif alan tesislerde saha düzeni ile sevk planı genelde birlikte netleşir. Düzenli çıkış olan hatlarda periyodik hurda alımı programı stok tavanını kontrol altında tutar.
Stok sahasının üretim hattına göre konumu
Sahayı üretim hattının hemen dibine kurmak forklift mesafesini kısaltır; ancak yangın yolu, acil çıkış ve bakım koridoru kapanmamalıdır. Ideal mesafe, hurda taşıma rotasının personel yürüme yolu ile kesişmediği noktadır. Vinç veya forklift dönüş yarıçapı ölçüldükten sonra saha sınırı çizilir.
Yağışlı dönemlerde açık saha metal yüzeyde pas ve su birikimi yaratır. Kapalı veya yarı kapalı bir gölgelik, özellikle paslanmaz ve bakır stokunda kalite kaybını azaltır. Zemin betonu çatlak ve çukur barındırmamalıdır; aksi halde dökülen talaş ve yağ temizlenemez hale gelir.
Metal gruplarına göre bölme düzeni
Karışık yığın, satış anında yeniden ayırma maliyeti doğurur. En az şu gruplar ayrı hücre veya konteynerde tutulmalıdır:
- Demir ve çelik sac, profil, döküm parçalar
- Paslanmaz (mümkünse 304 ve 316 ayrı)
- Alüminyum profil, levha ve talaş
- Bakır ve pirinç (sarı) parça ile kablo
- Akü ve metal gövdeli beyaz eşya (ayrı ve sızdırmaz zemin)
Talaş ve yonga, parça hurdadan ayrı kapalı kutu veya big-bag içinde tutulur. Kablo hurdası uzun halde bırakılırsa saha alanı şişer; kesim ve bağlama işlemi sevk öncesi planlanmalıdır. Detaylı malzeme ayrımı için demir ve çelik hurdası ile bakır hurdası sayfalarındaki sınıflandırma notları saha etiketlemesine referans olabilir.
Saha ölçüsü, zemin ve ekipman seçimi
Stok sahası büyüklüğü, en yüksek haftalık birikim tonajının 1,5 katını karşılayacak şekilde hesaplanır. Bu tampon, sevk gecikmesinde üretim hattının durmamasını sağlar. Yükseklik limiti forklift kaldırma yüksekliği ve rüzgâr yükü ile sınırlandırılır; dengesiz yığın devrilme riski yaratır.
Zemin taşıma kapasitesi ve drenaj
Metal yığın noktaya yük bindirir. Betonarme zemin taşıma değerini aşan yük, çatlama ve çökme riski oluşturur. Ağır döküm ve kalın profil stokunda palet veya demir ızgara ile yük dağıtılır. Yağmur suyu drenaj ızgarası sahanın en düşük noktasında olmalı; su birikintisi hem kayma hem de pas riskini artırır.
Konteyner, sepet ve vinç ihtiyacı
Haftalık çıkış düşükse sabit sepet veya big-bag yeterlidir. Orta ve yüksek tonajda açık üst konteyner veya roll-off tipi kasa, saha içinde sürekli boşaltma imkânı verir. Konteyner yerleşiminde kamyon manevra şeridi en az 4 metre net bırakılmalıdır. Vinç gerektiren büyük parçalar için saha kenarında kaldırma alanı ayrılır. İş kapsamına göre hurda konteyner hizmeti planı, stok tavanını düşürmede etkili bir araçtır.
Bursa ilçelerinde stok sahası planlama ipuçları
Bursa sanayi dokusu ilçeye göre değişir. OSB içi tesis ile şehir içi atölye aynı saha kuralını uygulayamaz. Aşağıdaki notlar saha keşfinde sık karşılaşılan yerel koşullara dayanır.
Nilüfer, NOSAB ve DOSAB hattı
Nilüfer ve çevresindeki organize sanayi bölgelerinde parsel sınırları nettir; stok sahası parsel dışına taşamaz. Bakım şefleri genelde üretim binasının arka cephesinde dar bir şerit kullanır. Bu durumda dikey istif ve küçük hacimli konteyner tercih edilir. Nilüfer hurda alımı operasyonlarında sevk saati vardiya değişimine göre ayarlanır; sabah erken veya vardiya arası yükleme hat duruşunu azaltır.
Osmangazi ve Yıldırım şehir içi tesisler
Şehir içi atölyelerde saha alanı sınırlıdır. Dar sokak ve komşu parsel nedeniyle büyük kamyon giremez. Bu tesislerde stok tavanı düşük tutulur; haftalık veya on beş günlük boşaltma daha uygundur. Yükleme için kısa mesafeli yerinden hurda alımı planı, saha şişmesini engeller. Gürültü ve toz şikâyetini azaltmak için kesim ve bağlama işlemi kapalı alanda yapılır.
İnegöl mobilya ve metal yan sanayi
İnegöl OSB ve çevresinde metal profil, sac fire ve makine parçası sık çıkar. Mobilya hattı ile metal atölye aynı kampüste ise stok sahası metal tarafında ayrılmalıdır; ahşap tozu metal yığını kirletir. İnegöl’de sevk planı genelde haftanın belirli günlerine sabitlenir. İnegöl hurda alımı rotalarında konteyner değişimi üretim molasına denk getirilir.
Gemlik, Mudanya ve liman çevresi
Gemlik ve Mudanya hattında nem ve tuz etkisi metal stokunu hızla oksitler. Açık saha stokunda paslanmaz ve bakır mümkün olduğunca örtülü tutulur. Liman ve lojistik tesislerinde forklift trafiği yoğundur; hurda sahası ana lojistik koridordan ayrılmalıdır. Gemlik hurda alımı ve Mudanya bölgelerinde sevk, liman randevu saatleriyle çakışmayacak şekilde planlanır.
Kestel, Gürsu ve doğu koridoru
Kestel OSB ve Gürsu sanayi hattında orta ölçekli metal işleme atölyeleri yaygındır. Saha genelde avlu tipi açık alandır. Yağışlı kış aylarında zemin çamurlaşır; beton platform veya geçici ızgara plaka saha kullanılabilirliğini korur. Kestel hurda alımı ve Gürsu operasyonlarında küçük tonajlı sık sevk, büyük yığın biriktirmeye tercih edilir.
Stok sahası işletme kuralları ve sevk zamanlaması
Saha bir kez kurulduktan sonra işletme disiplini devreye girer. Her metal grubu için etiket veya renk kodu kullanılır. Personel hangi sepete ne atacağını bilir. Yağlı parça ve talaş sızıntı riski nedeniyle sızdırmaz zemin veya damlatma tavası ile yönetilir.
Boşaltma frekansı nasıl belirlenir?
Frekans, haftalık tonaj ve saha hacmine göre ayarlanır. Saha yüzde 70 doluluğa ulaştığında sevk tetiklenir. Bu kural, ani üretim artışı veya demontaj dönemlerinde stok taşmasını önler. Büyük demontaj veya hat yenileme öncesi stok sahası tamamen boşaltılır; aksi halde söküm artığı mevcut yığınla karışır. Geniş kapsamlı işlerde fabrika tasfiyesi ve makine sökümü planı, stok sahası kapasitesiyle birlikte ele alınır.
Evrak ve teslim sınırı
Sevk günü tartım ve teslim evrakı işlemle birlikte düzenlenir. Saha sorumlusu yığın listesini önceden hazırlar: metal grubu, tahmini tonaj, konteyner sayısı. Bu liste yükleme sırasını hızlandırır. Sorumluluk sınırı net olmalıdır; saha içi ayırma ve bağlama tesis personeline, yükleme ve sevk alıcı ekibe aittir. Bu ayrım iş güvenliği ve süre kontrolünü kolaylaştırır.
Sıkça sorulan sorular
Metal hurda stok sahası üretim binasının içinde mi olmalı?
Mümkünse hayır. İç mekân stok, yangın yükünü ve toz riskini artırır. Kapalı saha gerekiyorsa yangın yolu ve havalandırma şartları sağlanan ayrı bir bölüm tercih edilir. Açık veya yarı açık saha, forklift manevrası ve konteyner değişimi için daha uygundur.
Karışık demir ve paslanmaz aynı yığında tutulabilir mi?
Tutulmamalıdır. Paslanmaz, demir tozu ve nem ile yüzey bozulmasına uğrar. Satış anında yeniden ayırma hem zaman hem de tonaj kaybı yaratır. En az demir-çelik, paslanmaz, alüminyum ve bakır-pirinç grupları ayrı hücrelerde tutulmalıdır.
Bursa OSB içinde stok sahası için ek izin gerekir mi?
OSB yönetmeliği ve parsel kullanım şartları tesis bazında değişir. Stok sahası parsel sınırı içinde kalmalı, yangın yolu kapatılmamalıdır. Büyük konteyner veya vinç kullanımı öncesi OSB yönetiminden saha erişim kuralı teyit edilir. Keşif sırasında bu kısıtlar yazılı teklife not düşülür.
Stok sahası ne sıklıkla boşaltılmalıdır?
Sabit bir gün kuralı yerine doluluk eşiği kullanılır. Saha hacminin yüzde 70’i dolduğunda sevk planlanır. Düzenli fire çıkan hatlarda haftalık veya on beş günlük sabit program da işe yarar. Periyodik program, ani yığın büyümesini engeller ve forklift yollarını açık tutar.
Talaş ve parça hurda aynı konteynere konabilir mi?
Konmamalıdır. Talaş akışkan ve kirleticidir; parça hurdanın tartım ve sınıflandırmasını bozar. Talaş kapalı kutu veya big-bag içinde, parça hurda ayrı sepet veya konteynerde tutulur. Yağlı talaşta sızıntı önleyici zemin şarttır.
Stok sahası planını sahada netleştirin
Metal hurda stok sahası, üretim akışının gizli darboğazlarından biridir. Konum, zemin, metal grupları ve sevk frekansı yazılı bir düzene bağlandığında saha hem güvenli hem de sevk edilebilir hale gelir. Bursa’da Nilüfer OSB’den İnegöl’e, Gemlik liman hattından Kestel koridoruna kadar her ilçenin erişim ve nem koşulları farklıdır; plan bu yerel kısıtlara göre ince ayar ister.
Tesisinizde stok sahası daralıyor, konteyner erişimi net değil veya periyodik boşaltma programı kurmak istiyorsanız sahada keşif talep edebilirsiniz. Doğruluk Metal, Minareliçavuş Mah. Sanayi Cad. No:47 Nilüfer / Bursa adresinden ve 0552 009 79 51 numaralı telefondan ulaşılabilir. Keşif sonrası kapsam, saha düzeni ve sevk adımları yazılı teklife bağlanır. Üretimi durdurmayan zaman planı ve metal gruplarına göre ayırma disiplini, stok sahasını yönetilebilir bir alana çevirir.
