Paslanmaz tank ve boru hurdası, gıda, kimya, ilaç ve proses hatlarında sık çıkan yüksek değerli bir metal kalemidir. Satış kararı verilirken yalnızca 'nereye götüreceğim' sorusu yetmez; tartım yöntemi, alaşım saflığı ve güncel piyasa dengesi teklifi doğrudan etkiler. Bu yazıda tank, reaktör, silo ve proses boru hatlarının hurdaya ayrılmasında nelere bakıldığını, hangi hazırlıkların teklifi netleştirdiğini ve Bursa sanayi bölgelerinde sürecin nasıl işlediğini adım adım anlatıyoruz.
Hedef okuyucu fabrika müdürü, bakım şefi, satın alma veya şantiye sorumlusudur. Amaç, hurdayı rastgele bir alıcıya bırakmak değil; söküm, sınıflama ve sevkiyatı tek bir yazılı kapsam altında yürütmektir.
Paslanmaz tank ve boru hurdası nedir, nereden çıkar?
Paslanmaz tank ve boru hurdası; kullanım ömrü dolmuş, hat revizyonu yapılan veya tesis boşaltılan üretim alanlarından çıkan 304, 316, 316L ve benzeri krom-nikel alaşımlı parçaları kapsar. Tank gövdesi, flanş, dirsek, vana gövdesi, ısı eşanjörü plakası ve proses borusu aynı seferde toplanabilir. Bu malzemeler demir-çelik hurdadan ayrı değerlendirilir; çünkü nikel ve krom oranı geri kazanım değerini belirler.
Çıkış noktaları çeşitlidir: gıda dolum hatları, kimya reaktörleri, süt ve içecek tesisleri, boya ve solvent hatları, OSB içindeki bakım atölyeleri. Bursa'da Nilüfer, NOSAB, DOSAB ve Hasanağa OSB çevresinde bu kalemler periyodik revizyon dönemlerinde yoğunlaşır. Karışık demir yığınına atılmış paslanmaz, saflık kaybı nedeniyle daha düşük teklif görür; bu yüzden ayrıştırma saha adımının parçası olmalıdır.
Tank hurdası ile boru hurdası arasındaki fark
Tank hurdası genelde büyük yüzey, kalın cidar ve kaynak dikişleri içerir. İç yüzeyde ürün kalıntısı, yalıtım, beton kaplama veya epoksi tabaka bulunabilir. Bu ekler tartım öncesi temizlenmezse dara artar ve net metal tonajı düşer. Boru hurdası ise daha ince cidarlı, flanşlı veya kaynaklı kısa parçalardan oluşur; içi boş olduğu için hacim/tonaj oranı tanktan farklıdır.
Satış öncesi iki kalemi ayrı stoklamak, teklif kalemini netleştirir. Tank gövdesinde kaynak dikişi ve flanş da paslanmaz ise aynı gruba alınır; karbon çelik flanş veya destek ayağı varsa bunlar demir grubuna ayrılmalıdır. Bu ayrım, saflık faktörünün sahadaki pratik karşılığıdır.
Fiyatı etkileyen üç faktör: tartım, saflık, piyasa
Paslanmaz tank ve boru hurdasında teklif üç ana eksende şekillenir. Bunlar vaat cümlesi değil; saha ve piyasa ölçüleridir. Her biri yazılı keşif ve teklif aşamasında açıkça ele alınır.
1. Tartım: net tonajı belirleyen adımlar
Tartım, yığın hacmine bakılarak tahminle yapılmaz. Araç üstü veya saha kantarında brüt-dara-net zinciri kurulur. Tank içindeki su, ürün kalıntısı, yalıtım yünü, beton kaplama veya ahşap sehpa dara sayılır. Boru demetlerinde çelik bağ teli ve tahta takoz da aynı şekilde düşülür. Net ağırlık, ödeme kaleminin dayanağıdır.
Büyük tanklarda saha sökümü sonrası parça parça yükleme yapılır. Vinç veya forklift planı, tartım sırasını da etkiler: önce gövde, sonra flanş ve boru hatları gibi. Sorumluluk sınırı net olmalıdır; yükleme ekibi ile tartım kaydını tutan taraf aynı iş emrinde tanımlanır. Yerinden hurda alımı kapsamında bu adımlar tek sözleşmeye bağlanır.
2. Saflık: alaşım, karışım ve yüzey durumu
Paslanmaz değeri, nikel-krom içeriği ve karışımsızlığa bağlıdır. 304 ile 316 aynı yığında karışırsa alıcı numune veya manyetik/spektrometre kontrolü ister. Manyetik test kaba ayırım sağlar; kesin alaşım teyidi spektro ile yapılır. Boya, gres, ürün kabuğu ve kaynak cürufu yüzeyde kalsa da tartımı bozar; yoğun kirlilik saflık notunu düşürür.
Karışım riskleri şunlardır: karbon çelik flanş ve destek, galvaniz boru parçası, alüminyum aksesuar, bakır contalı vana. Bunlar tank/boru yığınından ayrılmalıdır. Temiz, etiketli ve alaşım bilinen stok, teklif görüşmesini kısaltır. Daha geniş malzeme çerçevesi için paslanmaz çelik hurdası sayfasındaki sınıflama yaklaşımına bakılabilir.
3. Piyasa: talep, stok ve zamanlama
Paslanmaz hurda piyasası, nikel ve hurda çelik talebine duyarlıdır. Tesis içi stok uzun süre bekletildiğinde hem alan işgal eder hem de piyasa dalgalanmasına açık kalır. Düzenli çıkış varsa tek seferlik satış yerine programlı toplama daha öngörülebilir sonuç verir. Periyodik hurda alımı bu senaryoda işe yarar: konteyner veya periyot bazlı sevkiyat planlanır.
Piyasa faktörü tek başına fiyat rakamı üretmez; keşif sonrası yazılı teklifte o günkü koşullar yansıtılır. Saha tonajı, saflık notu ve sevkiyat mesafesi birlikte değerlendirilir. Telefonla verilen aralık, saha keşfi yapılmadan bağlayıcı kabul edilmemelidir.
Satışa hazırlık: saha adımları
Tank ve boru hurdasını satışa hazırlamak, teklif kalitesini yükseltir. Aşağıdaki sıra saha pratiğine uygundur.
- Hat ve tankı devre dışı bırakın; basınç ve ürün boşaltmasını tamamlayın.
- İç yıkama veya süzme ile sıvı kalıntıyı mümkün olduğunca alın; dara riskini azaltın.
- Yalıtım, beton kaplama ve ahşap sehpayı ayırın; metal dışı kısımları hurda yığınına koymayın.
- 304/316 bilinen parçaları etiketleyin; bilinmeyenleri ayrı stoklayın.
- Karbon çelik flanş, destek ayağı ve galvaniz parçayı demir grubuna ayırın.
- Boru demetlerini flanşlı ve düz boru olarak gruplayın; bağ teli metalini not edin.
- Erişim yolu, vinç yeri ve yükleme alanı için saha krokisi çıkarın.
Bu hazırlıklar, keşif ekibinin kapsam yazmasını hızlandırır. Özellikle büyük reaktör veya silo sökümünde iş güvenliği planı ve kesim yöntemi (soğuk kesim, oksijenle kesim, plazma) teklif ekine girer. Makine ve proses ekipmanı birlikte sökülecekse makine ve ekipman sökümü kapsamında ekip ve vinç planı netleştirilir.
Söküm ve kesimde sorumluluk sınırı
Paslanmaz tank sökümü, yalnızca kesip götürmek değildir. Gövde kalınlığı, iç iskele, manhole ve bağlantı nozulları kesim sırasını belirler. Üretimin devam ettiği hallerde zaman penceresi vardiya aralığına sığdırılır; üretimi durdurmayan plan yazılı teklifte yer alır. Söküm ekibi, yükleme ve sevkiyat aynı iş emrinde tanımlanırsa saha koordinasyonu bozulmaz.
Fabrika genelinde hat, platform ve yardımcı ekipman da boşaltılacaksa iş fabrika tasfiyesi ölçeğine çıkar. Bu durumda paslanmaz tank/boru kalemi, demir konstrüksiyon ve diğer metal gruplarıyla birlikte ama ayrı stok kodlarıyla yönetilir.
Bursa'da paslanmaz tank ve boru hurdası satışı
Bursa sanayisinde paslanmaz tank ve boru çıkışı, gıda-içecek, otomotiv yan sanayi proses hatları ve kimya/boya tesislerinde yoğundur. Nilüfer ve NOSAB hattında bakım duruşlarında, DOSAB ve Hasanağa OSB'de hat yenilemelerinde, İnegöl ve Kestel civarında ise atölye ve imalat revizyonlarında bu kalemler birikir. Osmangazi ve Yıldırım'daki eski sanayi ceplerinde ise küçük tonajlı ama sık çıkışlı boru stokları görülür.
Nilüfer hurda alımı bölgesinde üretim devam ederken söküm yapmak sık rastlanan senaryodur; bu yüzden vinç erişimi ve vardiya planı önceden yazılır. Osmangazi hurda alımı ve İnegöl hurda alımı hatlarında ise depo sahası dar olabilir; konteyner veya kısa periyotlu sefer daha uygundur. Şantiye veya yıkım sahasındaki paslanmaz hatlar için ayrı lojistik gerekir; bu durumda metal dışı moloz karışımını engellemek önceliktir.
Kimler satmalı, hangi belge akışı işler?
Satıcı taraf genelde tüzel kişiliktir: fabrika, taşeron bakım firması veya tasfiye yürüten işletme. Teslimde tartım kaydı ve teslim evrakı işlemle birlikte düzenlenir. Ödeme şekli ve vade, yazılı teklifte belirtilir; saha keşfi olmadan kesin tutar söylenmez. Bireysel küçük parça satışları ikincildir; endüstriyel tonaj ve söküm ihtiyacı birincil odaktır.
Evrak tarafında fatura/irsaliye, teslim tutanağı ve tartım çıktısı temel seti oluşturur. Tehlikeli kimyasal kalıntı içeren tanklarda temizlik belgesi veya saha güvenlik notu talep edilebilir; bu durumda metal hurda alımı, tehlikeli atık bertarafı ile karıştırılmaz. Sorumluluk sınırı metal söküm ve sevkiyatla sınırlı tutulur.
Teklif sürecinde nelere bakılır?
Doğruluk Metal tarafında süreç keşifle başlar. Tesiste stok yerinde incelenir; tank adedi, yaklaşık cidar kalınlığı, boru çapı aralığı, alaşım bilgisi ve erişim koşulları not edilir. Kapsam yazılı teklife bağlanır: söküm var/yok, kesim yöntemi, vinç ihtiyacı, konteyner adedi, tahmini sevkiyat günü. Fiyat, keşif sonrası yazılı teklif olarak verilir; sitede kg fiyatı yayınlanmaz.
Teklif kalemleri genelde şunları içerir: net tonaj hesabı yöntemi, saflık/ayrıştırma notu, yükleme sorumluluğu, sevkiyat aracı tipi, iş güvenliği önlemleri. Büyük tanklarda parça kesim sonrası yükleme sırası da ekte yer alabilir. Karışık demir ve paslanmaz aynı sahada ise gruplar ayrı tartılır; bu, hem saflık hem tartım faktörünü korur.
- Keşif: saha incelemesi ve foto/ölçü notu
- Yazılı kapsam: söküm, kesim, yükleme, sevkiyat sınırları
- Ayrıştırma: paslanmaz / demir / diğer metaller
- Tartım: brüt-dara-net kaydı
- Teslim: evrak ve sevkiyat onayı
Sıkça sorulan sorular
Paslanmaz tank içindeki ürün kalıntısı fiyata nasıl yansır?
Kalıntı dara olarak düşülür; net metal tonajı azalır. Yoğun ve temizlenmemiş kalıntı ayrıca saflık notunu olumsuz etkiler. Mümkünse saha öncesi yıkama veya süzme yapılır; yapılamıyorsa keşifte bu durum yazılı not düşülür.
304 ve 316 tank-boruyu karışık satabilir miyim?
Satılabilir ancak teklif genelde daha temkinli kurulur. Bilinen alaşımları etiketleyip ayırmak, spektro veya manyetik kontrol ihtiyacını azaltır. Karışık yığın, saflık belirsizliği nedeniyle ayrı stoktan daha düşük değerlendirilebilir.
Boru demetlerinde flanş ve vana gövdesi aynı fiyattan mı gider?
Hepsi paslanmaz ve aynı alaşım ailesindeyse aynı gruba alınabilir. Karbon çelik flanş, pirinç vana veya alüminyum aksesuar varsa bunlar ayrılır. Ayrım yapılmazsa karışım cezası veya yeniden sınıflama gerekir.
Üretim durmadan tank sökümü yapılabilir mi?
Hat ve tank izole edildiyse, vardiya aralığına sığan bir zaman planı ile mümkündür. Vinç sahası, kesim dumanı ve iş güvenliği mesafesi önceden belirlenir. Plan, yazılı teklif ve iş emrinde yer almalıdır.
Küçük tonajlı paslanmaz boru stoku için ne yapılır?
Tek seferlik düşük tonajda biriktirme veya konteyner ile periyot bekleme tercih edilebilir. Düzenli çıkan fire varsa periyodik program daha düzenli sevkiyat sağlar. Keşif sonrası uygun model teklifte belirtilir.
Sonraki adım
Paslanmaz tank ve boru hurdanız stokta duruyorsa veya hat revizyonu planlıyorsanız, önce saha keşfi ile tartım-saflık-piyasa üçgenini netleştirin. Doğruluk Metal; Minareliçavuş Mah. Sanayi Cad. No:47 Nilüfer / Bursa adresinden, 0552 009 79 51 numarası ve https://www.dogrulukmetal.com.tr üzerinden keşif talebi alır. Kapsam, söküm ihtiyacı ve sevkiyat planı yazılı teklife bağlanır; fiyat ancak keşif sonrası teklifte yer alır.
Hazırlık listesini tamamlayıp alaşım notlarını ayırdığınızda süreç kısalır. Büyük tasfiye veya ekipman sökümü varsa ilgili hizmet sayfalarından kapsamı inceleyip tek seferde planlayabilirsiniz.
