Fabrika metal hurdası satışı, yalnızca tonaj ve malzeme türüyle sınırlı bir işlem değildir. Satıcı firmanın yasal kimliği, sevk belgesi, tartım kaydı ve teslim tutanağı eksik kaldığında araç sahada bekler, muhasebe kaydı gecikir, OSB kapı çıkışı uzar. Özellikle Nilüfer, Osmangazi, İnegöl ve Gemlik’teki üretim tesislerinde bakım şefleri ile satın alma ekipleri aynı soruyu sorar: Hangi belgeler hazır olmalı, hangileri alıcı tarafında düzenlenir, hangileri saha anında tamamlanır?
Bu yazı, Bursa ilçelerine özel pratik ipuçlarıyla fabrika metal hurdası satışında gereken evrakları adım adım açar. Amaç, abartısız ve süreç odaklı bir kontrol listesi sunmaktır; fiyat, tartım vaadi veya genelleme sloganı yoktur. Kapsam yalnızca metal hurdadır: bakır, alüminyum, demir-çelik, paslanmaz, pirinç, kablo (metal iletkenli), akü, makine ve fabrika fireleri.
Fabrika metal hurdası satışında temel evrak seti
Endüstriyel metal hurda satışında evrak iki ana gruba ayrılır. Birinci grup satıcı firmanın kimliğini ve yetkisini gösterir. İkinci grup sevkiyat, tartım ve teslimi kayıt altına alır. Bu ayrımı net tutmak, saha ekibinin işe başlamasını hızlandırır.
Satıcı firma kimlik ve yetki belgeleri
Kurumsal satışta alıcı taraf, hurdayı teslim almadan önce satıcıyı doğrular. Tipik set şunları içerir:
- Vergi levhası veya e-vergi levhası çıktısı
- Ticaret sicil gazetesi veya güncel faaliyet belgesi
- İmza sirküleri (yetkili imza için)
- Yetkili kişinin kimlik fotokopisi
- Varsa işyeri açma ve çalışma ruhsatı referansı (OSB yönetimi talep edebilir)
Tek seferlik küçük tonajlı teslimlerde bile muhasebe birimi fatura kesebilmek için vergi numarası ve unvanı ister. Periyodik çıkış yapan hatlarda bu set bir kez dosyalanır; sonraki seferlerde yalnızca sevk ve tartım belgeleri yenilenir. Periyodik hurda alımı planlanan tesislerde evrak dosyası önceden kilitlenirse her sevkiyatta tekrar kimlik taraması yapılmaz.
Sevkiyat ve teslim belgeleri
Metal hurda fabrikadan çıktığı anda sevk kaydı oluşur. Pratikte şu belgeler birlikte yürür:
- Sevk irsaliyesi (e-irsaliye veya matbu; plaka, malzeme cinsi, tahmini miktar)
- Teslim tutanağı veya malzeme listesi (kalem bazlı: demir, bakır, alüminyum vb.)
- Tartım fişi / kantar çıktısı (brüt, dara, net)
- Fatura veya e-fatura (işlem kapanışında)
- Söküm veya demontaj kapsıyorsa iş emri / yazılı iş kapsamı
İrsaliyede malzeme tanımı genel “hurda” diye bırakılmamalıdır. Bakır, DKP sac, paslanmaz 304, alüminyum profil gibi ayrım, hem tartım sınıflandırmasını hem muhasebe kaydını netleştirir. Yerinden hurda alımı yapılan işlerde irsaliye saha çıkışında düzenlenir; plaka ve sürücü bilgisi araç gelmeden yazılı teklifte belirtilmiş olmalıdır.
Yazılı teklif ve iş kapsamı
Fabrika tasfiyesi, makine sökümü veya çelik konstrüksiyon kesimi gibi işlerde belge seti genişler. Keşif sonrası yazılı teklif; sökülecek ekipman listesini, kesim yöntemini, vinç-konteyner ihtiyacını, üretim hattına etki saatlerini ve sorumluluk sınırlarını içerir. Bu belge fatura ve irsaliyenin dayanağıdır. Kapsam net değilse saha ekibi “hangi parça hurda, hangisi kalacak” tartışmasına girer. Fabrika tasfiyesi ve makine ve ekipman sökümü işlerinde teklif, evrak dosyasının ilk sayfası gibidir.
Hurda türüne göre ek evrak ve saha notları
Her metal kalemi aynı belge yoğunluğunu gerektirmez. Aşağıdaki ayrım, Bursa sanayi bölgelerinde sık karşılaşılan durumlara göredir.
Demir, çelik, sac ve konstrüksiyon
Tonaj yüksek, ayrım görece basittir. İrsaliye + tartım fişi + fatura çoğu işi kapatır. Oksijenle kesim veya vinçle söküm varsa iş güvenliği önlem listesi ve saha giriş izinleri eklenir. OSB içinde gece veya vardiya dışı çalışma için yönetimden ek izin istenebilir; bu izin satıcı firmanın lojistik biriminden çıkar.
Bakır, alüminyum, pirinç ve paslanmaz
Değerli metal gruplarında malzeme cinsi irsaliyede ayrı satır olmalıdır. Karışık kasa “karışık metal” diye yazılırsa tartım sınıflandırması saha anında uzar. Kablo hurdasında iletken cinsi (bakır/alüminyum) ve izolasyon durumu not düşülür; söküm işi kapsamdaysa kablo sökümü adımları teklife bağlanır. Bakır hurdası ve alüminyum hurdası sayfalarında malzeme ayrımına dair ek bilgi bulunur.
Akü ve metal gövdeli ekipman
Akü hurdasında taşıma ve teslim kaydı daha sıkı tutulur. Plaka, adet, yaklaşık kg ve teslim yeri net yazılmalıdır. Forklift veya UPS aküsü listesi önceden çıkarılırsa saha sayımı kısalır. Metal gövdeli beyaz eşya veya makine hurdasında plastik aksam ayrı konu değildir; belge seti metal gövde ve metal aksam üzerine kurulur.
Bursa ilçelerinde pratik evrak ipuçları
Bursa’da evrak akışı ilçeden ilçeye, hatta OSB kapısından kapıya değişir. Aşağıdaki notlar saha pratiğine dayanır; genel mevzuat özeti değil, operasyonel kontrol listesidir.
Nilüfer, NOSAB, DOSAB ve Hasanağa OSB
Nilüfer’de üretim tesislerinin çoğu OSB içinde çalışır. Araç girişinde plaka kaydı ve sevk belgesi kontrolü sıkıdır. İrsaliye basılmadan kamyon kapıdan çıkamayabilir. Pratik çözüm: Keşif günü yetkili imza sirküleri ve vergi bilgisi alıcıya iletilir; sevk günü e-irsaliye saha çıkışından en az 30–45 dakika önce hazırlanır. Nilüfer hurda alımı planlanırken lojistik ekibine OSB kapı saatleri ve vardiya değişim aralıkları önceden yazılır. Konteyner bırakılacaksa yer tahsisi ve boşaltma süresi de teklifte satır olarak yer alır; aksi halde güvenlik birimi “neden bekliyor?” diye sorar.
Osmangazi ve merkez sanayi kuşakları
Osmangazi’de atölye ve küçük-orta ölçekli tesis oranı yüksektir. Bazı işyerlerinde e-irsaliye altyapısı her seferinde hazır olmayabilir; matbu irsaliye veya muhasebe ofisinden uzaktan düzenleme devreye girer. Bu durumda sürücüye plaka ve malzeme listesi yazılı verilir, belge 15–20 dakika içinde tamamlanır. Yetkili kişi sahada yoksa imza yetkisi olan ikinci kişi önceden belirlenmelidir. Osmangazi hurda alımı için randevu alırken “fatura kimin üzerine, irsaliyeyi kim imzalayacak” sorusu netleşmelidir.
İnegöl, Kestel, Gürsu ve çevresi
İnegöl OSB ve mobilya-metal yan sanayi hatlarında hurda çıkışı düzenli ama parça parça olabilir. Haftalık veya on beş günde bir toplanan firelerde her seferde tam kimlik seti istenmez; ilk seferde dosya açılır. Kestel ve Gürsu’da sanayi caddeleri dar olabilir; büyük kamyon yerine uygun tonajlı araç seçimi sevk planına yazılır. İnegöl hurda alımı ve Kestel hurda alımı randevularında yükleme alanı yüksekliği, forklift erişimi ve tartım noktası (tesiste mi, dış kantarda mı) evrak planıyla birlikte netleştirilir.
Gemlik, Mudanya ve liman hattı tesisleri
Gemlik ve Mudanya’da liman ve lojistik bağlantılı tesislerde güvenlik protokolleri daha katıdır. Ziyaretçi kartı, sürücü kimliği ve araç ruhsatı fotokopisi kapıda istenir. Sevk irsaliyesinde alıcı unvanı ve teslim adresi eksiksiz olmalıdır. Gece sevkiyatı planlanıyorsa yazılı izin ve vardiya sorumlusu adı listede yer alır. Gemlik hurda alımı için saha keşfinde güvenlik prosedürü sorulur; belge eksikliği kapıda saatlerce beklemeye yol açar.
Yıldırım ve diğer ilçeler
Yıldırım’da dağınık sanayi adalarında adres tarifi zayıf olabilir. İrsaliye ve iş emrine net mahalle-cadde-kapı no yazmak sürücü kaybını önler. Karacabey, Mustafakemalpaşa, Orhangazi gibi daha uzak ilçelerde sevk mesafesi uzun olduğu için tek seferde yük planı ve tartım noktası önceden kilitlenir. Gidiş-dönüş süresi teklifte iş planına işlenir; belgeler yolda tamamlanamaz.
Saha günü belge akışı: kim neyi ne zaman hazırlar?
Evraklar dağınık değil, zaman çizelgesine bağlı ilerlemelidir. Tipik bir fabrika metal hurdası satış günü şöyle akar:
- Keşif öncesi: Satıcı firma unvan, vergi no, yetkili kişi ve tahmini malzeme listesini iletir.
- Keşif sonrası: Yazılı teklif; kapsam, ekipman, süre ve sorumluluk sınırı.
- Sevk sabahı: E-irsaliye veya matbu irsaliye, plaka, sürücü, malzeme cinsi.
- Yükleme ve çıkış: OSB/güvenlik kaydı, teslim tutanağı imzası.
- Tartım: Kantar fişi; brüt-dara-net kaydı işlem dosyasına eklenir.
- Kapanış: Fatura ve ödeme kaydı muhasebe birimlerinde eşleşir.
Bu akışta alıcı ekip söküm, kesim ve taşımayı kendi planına göre yürütür; satıcı tarafı yetki, erişim ve belge imzasını sağlar. Üretimi durdurmayacak zaman planı teklifte yazılı olmalıdır. Konteyner bırakılacak işlerde yer ve boşaltma süresi de aynı dosyada yer alır; hurda konteyner hizmeti bu planın parçasıdır.
Sık yapılan belge hataları ve pratik önlemler
Bursa fabrikalarında işi en çok yavaşlatan hatalar teknik değil, idari hatalardır:
- İrsaliyede malzeme cinsinin “hurda” diye genel bırakılması
- Yetkili imza sahibinin saha günü fabrikada bulunmaması
- OSB kapı çıkışı için plaka bilgisinin son anda değişmesi
- Makine sökümünde “hangi parça kalacak” listesinin teklifte olmaması
- Akü veya kablo gibi ayrı sınıfların aynı satırda toplanması
- Tartım fişi ile irsaliye miktarının sonradan eşleştirilmemesi
Önlem basittir: Keşif sonrası tek bir iş dosyası açılır. Dosyada teklif, malzeme listesi, yetkili imza, plaka ve sevk saati yan yana durur. Değişiklik olursa (örneğin ekstra demir konstrüksiyon çıkması) ek liste imzalanır; sözlü ekleme muhasebe kaydına yansımaz.
Şantiye ve yıkım kaynaklı metal hurdada farklar
Üretim tesisi ile şantiye aynı belge mantığını paylaşır ama saha kontrolü farklıdır. Şantiyede yüklenici firma, alt yüklenici ve işveren üçgeni belgede net olmalıdır. Kim satıcı? Fatura kimin üzerine? Bu soru çözülmeden sevkiyat başlamamalıdır. Şantiye hurdası işlerinde sevk yeri sık değişir; her seferde yeni adres ve yetkili kişi kaydı gerekir. Yıkım sahasında metal dışı moloz kapsam dışıdır; belge seti yalnızca metal kalemlere kurulur.
Sıkça sorulan sorular
Fabrika metal hurdası satarken fatura zorunlu mudur?
Kurumsal satışta fatura veya e-fatura, muhasebe kaydının kapanması için standarttır. Bireysel satıcı ikincildir; fabrika, atölye ve şantiye satışlarında unvan ve vergi numarası üzerinden belge düzenlenir. Fatura, tartım ve irsaliye ile aynı iş dosyasında tutulur.
E-irsaliye yoksa sevk yapılamaz mı?
E-irsaliye altyapısı hazır olmayan küçük atölyelerde matbu irsaliye veya muhasebe ofisinden uzaktan düzenleme kullanılabilir. Önemli olan plaka, malzeme cinsi, miktar ve alıcı-satıcı unvanının kayıt altında olmasıdır. OSB kapılarında belge kontrolü sıkıysa sevk sabahı belgeyi erken hazırlamak gerekir.
Söküm ve demontaj işlerinde hangi ek belge istenir?
Yazılı iş kapsamı, sökülecek ekipman listesi, iş güvenliği önlem notu ve varsa vinç-konteyner planı eklenir. Çelik konstrüksiyon veya makine sökümünde “kalacak / gidecek” ayrımı imzalı olmalıdır. Bu, sonradan “şu parça da gidecekti” tartışmasını keser.
Bursa OSB’lerinde araç girişinde ne sorulur?
Plaka, sürücü kimliği, sevk belgesi ve bazen ziyaretçi kartı istenir. Nilüfer, DOSAB, NOSAB ve İnegöl OSB gibi bölgelerde kapı kaydı olmadan yükleme alanına girmek zordur. Keşif günü güvenlik prosedürü not alınırsa sevk günü sürpriz yaşanmaz.
Periyodik hurda çıkışında her seferde tüm belgeler yenilenir mi?
Hayır. Kimlik ve yetki seti bir kez dosyalanır. Her sevkiyatta irsaliye, tartım fişi ve teslim kaydı yenilenir. Malzeme karışımı değişirse (örneğin bakır oranı artarsa) malzeme listesi güncellenir.
Belge setini netleştirip işe başlamak için
Fabrika metal hurdası satışında gecikmenin çoğu tartımdan değil, eksik veya dağınık belgeden gelir. Vergi ve yetki seti, sevk irsaliyesi, malzeme listesi, tartım fişi ve kapanış faturası aynı dosyada durduğunda saha ekibi işe odaklanır. Bursa’da Nilüfer’den İnegöl’e, Osmangazi’den Gemlik’e kadar OSB kapı kuralları ve yetkili imza zinciri önceden yazılmalıdır.
Doğruluk Metal, tesiste keşif yapar; kapsam ve iş adımlarını yazılı teklife bağlar; söküm, kesim ve sevkiyatı kendi ekibiyle planlar. Araç, vinç ve konteyner ihtiyacı işin tonajına göre belirlenir. Zaman planı üretimi durdurmayacak şekilde kurulur. Evrak ve sevk sürecini netleştirmek için 0552 009 79 51 numarasını arayabilir veya dogrulukmetal.com.tr üzerinden keşif talebi bırakabilirsiniz. Hazır malzeme listesi ve yetkili kişi bilgisiyle aramak, randevuyu ve belge akışını hızlandırır.
