Fabrika, atölye veya şantiyede metal hurda satışı çoğu zaman operasyonel bir iş gibi görünür: stok toplanır, araç gelir, tartım yapılır, ödeme planlanır. Oysa satışın güvenliği büyük ölçüde evrak düzenine bağlıdır. Özellikle imza yetkisi belirsiz kaldığında hem alıcı hem satıcı tarafında usulsüz işlem, sahte temsil veya tartım sonrası itiraz riski artar. Bu yazıda imza sirkülerinin ne zaman gerektiğini, hangi belgelerle birlikte çalıştığını ve dolandırıcılık ile sahte tartım uyarılarını pratik adımlarla ele alıyoruz.
Hedefimiz fiyat vaadi vermek değil; satışın kimlik, yetki ve teslimat zincirini netleştirmek. Bursa’daki üretim tesisleri, bakım ekipleri ve satın alma birimleri için süreç odaklı bir kontrol listesi sunuyoruz. Amaç, hurdayı teslim ederken kimin imza attığını, kimin tartımı onayladığını ve hangi belgenin dosyada kalacağını baştan bilmektir.
Metal Hurda Satışında İmza Sirküleri Ne Anlama Gelir?
İmza sirküleri, şirket adına bağlayıcı işlem yapmaya yetkili kişilerin kimlik ve imza örneklerini gösteren resmi bir belgedir. Metal hurda satışında bu belge, “kim satıyor, kim teslim ediyor, kim ödeme talimatı veriyor” sorularını cevaplar. Bireysel satıcı için kimlik ve adres belgesi çoğu zaman yeterliyken, tüzel kişilerde yetki belgesi olmadan yapılan teslimatlar sonradan itiraz konusu olabilir.
Pratikte imza sirküleri tek başına yetmez. Vergi levhası, imza yetkilisinin kimliği, sevk irsaliyesi ve teslim tutanağı aynı dosyada ilerler. Özellikle yüksek tonajlı fabrika tasfiyesi veya makine sökümü gibi işlerde, saha personeli ile yetkili imza sahibi farklı kişiler olabilir. Bu ayrım netleşmezse yükleme tamamlandıktan sonra yetki tartışması çıkar.
Tüzel kişi ile bireysel satıcı farkı
Bireysel satıcıda kimlik fotokopisi, iletişim bilgisi ve teslim belgesi yeterli olabilir. Tüzel kişide ise şirket unvanı, vergi numarası, yetkili imza örneği ve işlemi yapan kişinin yetki sınırı kontrol edilir. Bakım şefi veya depo sorumlusu sahada hazır bulunsa bile imza yetkisi yönetim kurulunda veya genel müdürde olabilir. Bu durumda yazılı yetki devri olmadan işlem başlatmak risklidir.
Şirket içi prosedürlerde “hurda çıkış formu” ile imza sirkülerinin karıştırılmaması gerekir. Çıkış formu iç operasyon belgesidir; alıcı-satıcı ilişkisinde bağlayıcı olan, yetkili imza ve ticari belgelerdir. Satış öncesi bu ayrımı netleştirmek, sonradan “ben imzalamadım” tartışmasını keser.
Hangi işlemlerde imza sirküleri istenir?
Aşağıdaki durumlarda imza sirküleri veya eşdeğer yetki belgesi fiilen devreye girer:
- Şirket unvanı altında düzenli metal hurda satışı
- Fabrika boşaltma, hat demontajı ve yüksek tonajlı tek seferlik sevkiyat
- Banka havalesi ile ödeme planlanan işler
- Yetkili kişi sahada bulunmuyorsa vekalet veya yetki yazısı ile temsil
- Aynı adresten farklı ekiplerin ardışık yükleme yaptığı periyodik toplama programları
Küçük parça satışlarında her seferinde sirküler fotokopisi istenmeyebilir; yine de ilk kayıtta yetki zinciri kurulmalıdır. Sonraki sevkiyatlarda yetkili listesi değiştiyse güncel belge istenir. Bu yaklaşım hem satıcıyı hem alıcıyı korur.
Güvenli Satış: Dolandırıcılık ve Sahte Tartım Uyarıları
Metal hurda piyasasında en sık görülen riskler, yetkisiz temsil ve tartım sürecinin şeffaf yürütülmemesidir. “Biz yetkiliyiz” diyen bir ekibin kimlik ve imza kontrolü yapılmadan yükleme başlatılması, malın çıkışını belirsizleştirir. İkinci risk, tartım anında dara, net ağırlık ve malzeme ayrımının kayıt altına alınmamasıdır. Bu iki risk birlikte geldiğinde hem kayıp tonaj hem de ödeme uyuşmazlığı doğabilir.
Güvenli satışın temeli, keşif-teklif-yükleme-teslim adımlarını yazılı hale getirmektir. Doğruluk Metal tarafında keşif tesiste yapılır, kapsam ve iş adımları yazılı teklife bağlanır. Söküm ve nakliye planı netleşmeden yükleme başlamaz. Bu düzen, sahada “sonradan anlaşılan” koşulları azaltır.
Yetkisiz temsil ve sahte kimlik riski
Sahada en tehlikeli senaryo, şirket adını kullanan ancak imza yetkisi olmayan kişilerin hurdayı teslim etmesidir. Kontrol için şu adımlar uygulanır:
- İşlem öncesi şirket unvanı ve vergi numarası teyit edilir
- İmza sirküleri veya yetki yazısı ile sahadaki kişinin adı eşleştirilir
- Kimlik fotokopisi alınır, teslim tutanağına ad-soyad ve imza yazılır
- Yetki belgesi yoksa yükleme durdurulur; yönetimden yazılı onay beklenir
Telefonla “ben yetkiliyim” demek yeterli değildir. Özellikle vardiya değişiminde veya taşeron ekiplerin çalıştığı şantiyelerde bu kontrol atlanırsa malın yasal çıkışı belirsiz kalır. Şantiye hurdası sevkiyatlarında şantiye şefi ile mülk sahibi/yüklenici yetkisinin ayrılması da aynı nedenle önemlidir.
Sahte tartım ve dara manipülasyonu uyarıları
Tartım, satışın parasal sonucunu belirleyen teknik adımdır. Risk, tartımın gözlemlenmeden yapılması veya dara değerinin belirsiz bırakılmasıdır. Aşağıdaki işaretler uyarı kabul edilmelidir:
- Tartım fişinde plaka, dara, brüt ve net değerlerin eksik yazılması
- Malzeme türü ayrılmadan “karışık metal” diye tek kalemde tartım
- Araç dara tartımı yapılmadan tahmini dara kullanılması
- Fiş kopyasının satıcıya verilmemesi veya fotoğraf çekimine izin verilmemesi
- Yükleme sonrası tartım yerine “ortalama tonaj” teklifi
Doğru akışta tartım işlem adımı olarak kayda geçer; vaat cümlesi değil, teknik kontrol noktasıdır. Satıcı tarafı mümkünse tartım anında bir personel bulundurur. Fişte plaka, tarih, malzeme cinsi ve net ağırlık kontrol edilir. Anlaşmazlık çıkarsa aynı gün yazılı itiraz ve yeniden tartım prosedürü konuşulur; “sonra bakarız” yaklaşımı dosyayı zayıflatır.
Ödeme ve evrak zincirinde kopukluk
Yetki ve tartım doğru olsa bile ödeme hesabı ile fatura unvanı uyuşmazsa işlem risk taşır. Havale yapılacak IBAN’ın şirket unvanıyla uyumu, fatura düzenleme sorumluluğu ve teslim tutanağının imza tarihi aynı dosyada tutulmalıdır. Nakit talebi, yetkisiz üçüncü kişi hesabı veya “arkadaşımın kartına” yönlendirmeleri kırmızı bayraktır.
Kurumsal satışta ödeme, keşif sonrası yazılı teklifte belirtilen yönteme göre ilerler. Fiyat rakamı bu metinde yer almaz; fiyat yalnızca keşif sonrası yazılı teklifle netleşir. Bu kural, telefonda verilen belirsiz aralıkların sahada sapma yaratmasını engeller.
Satış Öncesi Evrak Kontrol Listesi
Aşağıdaki liste, imza sirkülerini tek başına bir formalite olmaktan çıkarıp güvenli satışın parçası haline getirir. Listeyi satın alma veya bakım birimi kendi prosedürüne uyarlayabilir.
Temel belgeler
- Şirket unvanı ve vergi kimlik numarası
- Güncel imza sirküleri veya yetki belgesi
- İşlemi yürüten personelin kimlik fotokopisi
- Yetki devri varsa tarihli yetki yazısı / vekalet
- Sevk irsaliyesi veya eşdeğer sevk belgesi planı
- Teslim ve tartım tutanağı şablonu
Saha ve lojistik belgeler
- Keşif notu: malzeme cinsi, tahmini tonaj, erişim, vinç/konteyner ihtiyacı
- Yazılı teklif: kapsam, söküm sınırı, yükleme planı, zaman penceresi
- İş güvenliği brifing kaydı (özellikle söküm ve oksijenle kesim varsa)
- Araç plakası ve sürücü bilgisi
- Konteyner veya açık kasa kullanımına dair saha uygunluk notu
Büyük işlerde makine ve ekipman sökümü kapsamı ayrı satırda yazılmalıdır. “Her şey dahil” ifadesi belirsizlik üretir; hangi hat, hangi makine, hangi metal grubu sökülecek net olmalıdır. Aynı şekilde yerinden hurda alımı planlanırken depo erişimi, forklift kullanımı ve güvenlik alanı kimin sorumluluğunda olduğu belirtilir.
Bursa’da Uygulama: OSB ve İlçe Bağlamında Dikkat Noktaları
Bursa’da metal hurda çıkışı fabrikalar, bakım atölyeleri ve şantiyelerde yoğundur. Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım’daki üretim hatlarında periyodik fire; Gemlik ve Mudanya hattında liman-lojistik kaynaklı metal; İnegöl ve Kestel’de mobilya yan sanayi makine hurdası sık görülür. OSB içi teslimatlarda güvenlik kaydı ve araç plaka bildirimi ek süre alabilir; bu süre teklif planına yazılmalıdır.
Bursa OSB, NOSAB, DOSAB, Hasanağa OSB ve İnegöl OSB gibi bölgelerde vardiya saatleri yükleme penceresini belirler. Gece vardiyasında yetkili imza sahibi bulunmuyorsa, gündüz imzalanmış yetki yazısı olmadan işlem başlatılmamalıdır. Nilüfer hurda alımı ve Osmangazi hurda alımı rotalarında trafik ve saha erişimi de planın parçasıdır; yetki belgesi hazır olsa bile araç giremiyorsa zaman kaybı oluşur.
Şantiye işlerinde mülkiyet ve yüklenici ayrımı netleştirilir. Yıkım yüklenicisi hurdayı satma yetkisine sahip olmayabilir; sözleşme hükmü ve işveren onayı aranır. Bu noktada imza sirküleri, “kim satabilir” sorusunun ilk filtresidir. Belgeler tamamlanmadan söküm ve sevk planı kesinleşmemelidir.
Doğruluk Metal Sürecinde Yetki ve Teslim Akışı
Doğruluk Metal, üretim tesisleri, şantiyeler ve atölyelerden metal hurda teslim alır. Keşif, söküm, tartım ve nakliye tek sözleşme altında planlanır. Akış özeti şöyledir:
- Telefon veya form ile talep alınır; malzeme cinsi ve lokasyon not edilir.
- Tesiste keşif yapılır; tonaj, erişim, söküm ihtiyacı ve iş güvenliği riskleri kayda geçer.
- Kapsam ve iş adımları yazılı teklife bağlanır; fiyat bu aşamada netleşir.
- Yetki belgeleri ve kimlik kontrolü tamamlanır; yetkisiz işlem başlatılmaz.
- Söküm ve yükleme, iş kapsamına göre vinç/konteyner planıyla yürütülür.
- Tartım ve teslim evrakı işlemle birlikte düzenlenir; dosya kapanır.
Zaman planı, üretimi durdurmayacak şekilde kurulur. Bakım molası veya vardiya boşluğu tercih edilebilir. Düzenli fire çıkaran tesislerde periyodik hurda alımı programı ile aynı evrak seti bir kez kurulup güncellenir; her seferinde sıfırdan yetki aramak gerekmez, fakat personel değişiminde belge yenilenir.
İletişim için 0552 009 79 51 numarasını kullanabilir, detaylı talep için dogrulukmetal.com.tr üzerinden keşif formu bırakabilirsiniz. Adres: Minareliçavuş Mah. Sanayi Cad. No:47, Nilüfer / Bursa.
Sıkça Sorulan Sorular
İmza sirküleri her metal hurda satışında zorunlu mudur?
Tüzel kişi satışlarında yetkiyi ispatlamak için imza sirküleri veya eşdeğer yetki belgesi fiilen gerekir. Bireysel satıcıda kimlik ve teslim belgesi öne çıkar. İşlem tutarı ve tarafların risk politikası, belge setinin genişliğini belirler. Kurumsal alıcı-satıcı ilişkisinde ilk kayıtta yetki zincirinin kurulması standarttır.
Sahadaki bakım şefi imza atabilir mi?
Bakım şefi operasyonel koordinasyonu yürütebilir; bağlayıcı satış imzası için sirkülerde adı geçmeli veya tarihli yetki yazısı bulunmalıdır. Aksi halde teslim tutanağı zayıf kalır. Yetki yoksa yükleme ertelenir, yönetim onayı beklenir.
Sahte tartım şüphesinde ne yapılmalı?
Fişteki plaka, dara, brüt ve net değerler kontrol edilir. Eksik veya tutarsız kayıt varsa aynı gün yazılı itiraz edilir ve yeniden tartım talep edilir. Fiş kopyası alınmadan araç sahadan çıkarılmamalıdır. Malzeme cinsi ayrımı yapılmadan tek kalem tartım da itiraz sebebidir.
Fabrika tasfiyesinde hangi ek belgeler istenir?
Standart yetki belgelerine ek olarak demontaj kapsam listesi, iş güvenliği brifing kaydı, sevk planı ve varsa mülkiyet/yüklenici onayı dosyaya girer. Makine sökümü ve çelik konstrüksiyon işlerinde ekipman planı da yazılır. Belgesiz söküm, hem güvenlik hem yetki riski üretir.
Periyodik toplama programında her seferinde sirküler mi istenir?
İlk kayıtta sirküler ve yetki zinciri kurulur. Sonraki sevkiyatlarda aynı yetkili devam ediyorsa kopya dosyada tutulur. Yetkili değiştiyse veya şirket unvanı güncellendiyse belge yenilenir. Bu sayede operasyon yavaşlamadan yetki güncel kalır.
Metal hurda satışında imza sirküleri, evrak yığını değil güvenlik filtresidir. Yetki netliği, tartım kaydı ve teslim tutanağı bir arada yürüdüğünde dolandırıcılık ve sahte tartım riski belirgin biçimde azalır. Tesisinizde stok boşaltma, hat demontajı veya düzenli fire toplama planlıyorsanız keşif talebi oluşturun; kapsam yazılı teklife bağlansın, yükleme yetki kontrolünden sonra başlasın. Doğruluk Metal ile iletişime geçmek için 0552 009 79 51 numarasını arayabilir veya web sitesindeki iletişim formunu kullanabilirsiniz.
