Yıkım sahasında çıkan metal hurda, tonajı yüksek ama riski de yüksek bir kalemdir. Konstrüksiyon demiri, profil, sac, kablo, doğrama ve makine parçaları aynı alanda birikir; acele yükleme ve sözlü anlaşma ise en sık kayıp kapısıdır. Bu yazıda satış sürecini keşiften teslime kadar adımlara ayırıyoruz. Odak noktamız güvenli satış: sahte tartım, dara manipülasyonu, yetkisiz alıcı ve evrak eksikliği gibi pratik uyarılarla birlikte.
Hedef okuyucu şantiye şefi, yıkım müteahhidi, bakım ve satın alma sorumlusu. Bireysel satıcı için de aynı kontrol listesi geçerlidir. Fiyat rakamı vermiyoruz; teklif keşif sonrası yazılı olarak netleşir. Süreç, şantiye hurdası ve yerinden hurda alımı hatlarıyla aynı mantıkta ilerler.
Yıkım sahasında hangi metal hurda çıkar?
Yıkım ve demontajda metal çıktısı proje tipine göre değişir. Konut yıkımında demir-çelik iskelet, merdiven, korkuluk ve alüminyum doğrama ağır basar. Fabrika veya depo yıkımında çelik kolon-kiriş, makine gövdesi, bant hattı ve kablo demetleri öne çıkar. Metal dışı malzeme bu sürecin konusu değildir; plastik, cam veya moloz ayrılmadan tartıma girerse hem fiyat hem evrak bozulur.
Sık görülen metal grupları
- Demir ve çelik: profil, IPE/HEA kolon, sac, ızgara, demir donatı
- Paslanmaz ve alaşımlar: tank parçası, boru, flanş (markalama varsa not alın)
- Alüminyum: doğrama, levha, ızgara, makine muhafazası
- Bakır ve pirinç: bar, vana, fitting, elektrik panosu içi iletkenler
- Kablo: bakır veya alüminyum iletkenli enerji ve kontrol kabloları
- Makine ve ekipman gövdeleri: döküm, çelik şasi, redüktör gövdesi
Karışık yığın halinde satış, alıcı tarafında ayıklama payı doğurur. Mümkün olduğunca demir-çelik, paslanmaz, alüminyum ve kabloyu sahada ayırmak net tonajı korur. Detaylı malzeme ayrımı için demir ve çelik hurdası ile bakır-alüminyum sayfalarındaki sınıflandırmayı referans alabilirsiniz.
Satışa çıkmadan önce yapılacak hazırlık
Güvenli satış, kamyon sahaya gelmeden başlar. Hazırlık eksikse tartım tartışması, eksik evrak ve yükte kayıp riski artar. Aşağıdaki üç başlık çoğu sorunu baştan keser.
1. Envanter ve ayrıştırma
Sahada kaba bir envanter çıkarın: tahmini tonaj, metal türü, erişim yolu, vinç ihtiyacı. Kirli, betonlu veya toprağa gömülü parçaları ayrı yığınlayın. Kabloyu peş peşe kesmeden önce panodan ve hatlardan ayırın; iletken tipi belirsizse keşifte numune gösterin. Çelik konstrüksiyon sökümü planlıysa kesim sırasını ve parça boylarını önceden yazın; uzun boylar taşıma ve tartımda sorun çıkarır.
2. Yetki, güvenlik ve erişim
Yıkım sahasında hurda satışı, mülkiyet ve yetki net olmadan yapılmamalıdır. Sözleşme sahibi, yıkım firması ve mal sahibi arasındaki yetki zincirini yazılı tutun. İş güvenliği planında oksijenle kesim, vinç çalışma alanı ve yükleme rotası tanımlı olsun. Üçüncü şahıs kamyonunun serbest dolaşımı, hem hırsızlık hem kaza riskini büyütür.
3. Evrak iskeleti
Keşif formu, iş kapsamı, tartım belgesi ve teslim tutanağı olmadan büyük tonajlı iş kapatmayın. Ödeme kanalı ve fatura/ irsaliye ihtiyacı önceden netleşsin. Sözlü “anında nakit” vaadi, özellikle bilinmeyen alıcılarda en sık kullanılan baskı yöntemidir; evrakı sonraya bırakmayın.
Metal hurda satış süreci: adım adım
Aşağıdaki sıra, hem küçük şantiye yığını hem de büyük yıkım sahası için geçerlidir. Adımlar atlanırsa risk birikir.
Adım 1 — Saha keşfi
Keşif yerinde yapılır. Tonaj tahmini, metal türü, söküm ihtiyacı, konteyner veya kamyon tipi, vinç gerekip gerekmediği ve zaman penceresi yerinde görülür. Üretimi veya yıkım programını durdurmayacak bir yükleme planı konuşulur. Keşif sonucu sözlü fiyatla kapanmaz; kapsam yazıya dökülür.
Adım 2 — Yazılı kapsam ve teklif
Teklifte şu başlıklar yer almalıdır: hangi metaller alınacak, söküm kimin işi, kesim ve yükleme sorumluluğu, araç/konteyner planı, tahmini süre, tartım yeri, teslim evrakı ve ödeme şekli. “Her şey dahil” belirsiz cümleler yerine sınırları yazın. Fiyat, keşif sonrası yazılı teklif ile netleşir; saha şartı değişirse teklif güncellenir.
Adım 3 — Söküm, kesim ve yükleme
Konstrüksiyon, makine veya hat sökümü gerekiyorsa işi bilen ekiple yürütün. Rastgele oksijen kesimi hem iş güvenliğini hem de metal değerini bozar. Büyük çelik parçalarda çelik konstrüksiyon sökümü planı, makine hatlarında ise makine ve ekipman sökümü süreci ayrı ele alınır. Yükleme sırasında karışık yığın oluşmasın; alüminyum ve bakır demir yığınına karışırsa kayıp satıcıya yansır.
Adım 4 — Tartım ve teslim
Tartım, işlemin teknik adımıdır; vaat cümlesi değil. Araç dara ve brüt ağırlığı, mümkünse aynı kantar zincirinde ve aynı oturumda okunmalıdır. Yükün içinde beton, toprak, su veya yabancı malzeme varsa net ağırlık tartışması çıkar. Teslim tutanağı ve tartım belgesi işlemle birlikte düzenlenir; bir kopyanın sizde kalması sonradan itiraz hakkınızı korur.
Adım 5 — Ödeme ve kapanış
Ödeme, yazılı teklifteki yönteme göre yapılır. Nakit baskısı veya “bir kısmını sonra” teklifi, özellikle büyük tonajda kırmızı bayraktır. Fatura/irsaliye ihtiyacı varsa kapanışta eksik bırakmayın. Periyodik yıkım veya sürekli şantiye çıkışınız varsa periyodik hurda alımı programı ile konteyner döngüsü kurulabilir.
Güvenli satış: dolandırıcılık ve sahte tartım uyarıları
Yıkım hurdasında dolandırıcılık çoğu zaman “daha yüksek rakam” vaadiyle başlar. Sonra tartımda dara oynar, malzeme “karışık” sayılır, ödeme gecikir. Aşağıdaki uyarılar saha ekiplerinin sık karşılaştığı senaryolardır.
Sahte veya şüpheli tartım belirtileri
- Kantar belgesinde plaka, tarih-saat, brüt-dara-net satırları eksik veya elle düzeltilmiş
- Aynı araç kısa aralıklarla farklı dara değerleriyle tartılıyor
- Tartım yeri değiştiriliyor, “başka kantarda tartarız” deniyor
- Yükün tamamı tartılmadan parça parça “tahmini” net yazılıyor
- Siz veya yetkili temsilciniz tartım anında bulunmuyor
Ne yapmalısınız? Tartım anında sahada olun. Belgeyi anında kontrol edin. Dara için boş araç tartımını, brüt için yüklü tartımı aynı oturum mantığında isteyin. Belgeyi fotoğraflayın. Anlaşmazlıkta yükü boşaltmadan önce itiraz kaydı oluşturun.
Dara ve net ağırlık manipülasyonu
Klasik yöntemlerden biri, dara ağırlığını şişirerek neti düşürmektir. Diğer yöntem, nemli, topraklı veya betonlu parçaları “temiz demir” gibi gösterip sonra kesinti uygulamaktır. Çözüm: yığını yüklemeden önce kaba temizlik ve ayrıştırma; tartım belgesinde dara ve netin birlikte görünmesi; kesinti varsa oran ve gerekçenin yazılı teklifte önceden tanımlı olması.
Karışık malzeme ve “ayıklama payı” tuzağı
Alıcı, yığını bilinçli olarak karışık bırakmanızı teşvik edip sonra “ayıklama” adı altında yüksek kesinti uygulayabilir. Kabloyu soyulmadan, paslanmazı demirle, alüminyumu sacla aynı yığına basmayın. Ayrıştırma sahada sizin kontrolünüzde kalsın. Bakır ve kablo gibi yüksek değerli kalemleri ayrı konteyner veya ayrı seferle taşıtın.
Yetkisiz alıcı ve peşin baskı
Yıkım sahasına “bugün alırım, peşin öderim” diye gelen, kimlik-evrak-araç plakası net olmayan kişiler risklidir. Özellikle gece veya vardiya değişiminde yükleme yaptırmayın. Araç plakasını, sürücü bilgisini ve yetki belgesini kaydedin. Büyük tonajda peşin nakit vaadi, tartım ve evrak kontrolünü atlatmak için kullanılır.
Sözlü teklif ve kapsam kayması
Telefonla verilen aralık, sahada “mal kötü çıktı” gerekçesiyle aşağı çekilebilir. Bu yüzden kapsam yazıya bağlanır: hangi metaller, hangi temizlik seviyesi, söküm kimin, vinç kimin. Kapsam dışı iş (örneğin ek söküm veya ek sefer) ayrı kalem olarak yazılmalıdır. Fabrika tasfiyesi ölçeğindeki işlerde bu sınırlar daha da kritiktir.
Pratik kontrol listesi (satış öncesi)
- Yetki ve mülkiyet net mi?
- Metal türleri ayrıldı mı?
- Keşif yerinde yapıldı mı, teklif yazılı mı?
- Söküm/kesim/yükleme sorumluluğu kimde?
- Tartım yeri, dara-brüt-net belgesi ve teslim tutanağı tanımlı mı?
- Ödeme yöntemi ve evrak ihtiyacı yazılı mı?
- Plaka, sürücü ve teslim alan kişi kaydı tutuluyor mu?
Bursa'da yıkım ve şantiye hurdası bağlamı
Bursa'da yıkım ve yenileme işleri hem kent içi hem sanayi bölgelerinde yoğun seyreder. Nilüfer ve Osmangazi'deki yapı stoku yenilemelerinde demir-çelik ve alüminyum doğrama çıkışı sık görülür. İnegöl, Kestel ve Gürsu hattında atölye-üretim alanlarının tasfiyesinde makine gövdesi, sac fire ve kablo demetleri öne çıkar. Gemlik ve Mudanya tarafında depo ve lojistik yapı sökümlerinde profil ve sac tonajı artar.
OSB ve sanayi koridorlarında (Bursa OSB, NOSAB, DOSAB, Hasanağa OSB, İnegöl OSB, Kestel OSB) yıkım genelde üretim takvimine bağlıdır. Yükleme penceresi dar olduğunda konteyner planı ve vinç sırası önceden kilitlenmelidir. Nilüfer hurda alımı ve Osmangazi hurda alımı hatlarında saha erişimi, rampa ve araç tonaj sınırı keşif notuna yazılır. Aynı mantık İnegöl ve Gemlik projelerinde de geçerlidir.
Şantiye hurdasında en sık hata, “yıkım bitsin sonra bakarız” yaklaşımıdır. Metal yığını uzun süre sahada kalırsa karışır, çalınır veya beton-toprak bulaşır. Planlı yıkımda hurda çıkışını gün bazında planlamak, hem güvenliği hem net tonajı korur. Büyük hat sökümlerinde konteyner döngüsü ve sefer sayısı teklif aşamasında netleştirilmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Yıkım sahasındaki metal hurda için önce ne yapılmalı?
Önce yetki zincirini ve envanteri netleştirin. Metal türlerini kaba olarak ayırın, erişim ve vinç ihtiyacını yazın, yerinde keşif talep edin. Sözlü fiyatla yükleme başlatmayın; kapsam ve teklif yazılı olsun.
Sahte tartımı nasıl anlarım?
Dara-brüt-net satırları eksik belge, elle düzeltme, tartım anında sizin yokluğunuz, aynı aracın tutarsız dara değerleri ve “tahmini net” yazımı başlıca uyarı işaretleridir. Tartımda hazır bulunun, belgeyi anında kontrol edin ve kopyasını saklayın.
Karışık yığını satmak zarar ettirir mi?
Çoğu durumda evet. Demir içine karışan alüminyum, bakır kablo veya paslanmaz hem ayıklama payı hem değer kaybı doğurur. Ayrıştırma sahada yapılırsa net sonuç daha öngörülebilir olur.
Söküm işi satıcıya mı alıcıya mı aittir?
Bu, yazılı teklifte tanımlanır. Çelik konstrüksiyon, makine hattı veya kablo sökümü ayrı iş kalemidir. Sorumluluk belirsiz bırakılırsa süre uzar ve maliyet tartışması çıkar. Büyük sökümlerde ekip, oksijenle kesim ve vinç planı keşifte netleşir.
Konteyner mi kamyon mu tercih edilmeli?
Tonaj, parça boyu ve saha erişimine göre değişir. Düzenli çıkışta konteyner döngüsü, tek seferlik büyük yükte kamyon-vinç kombinasyonu daha uygundur. Karar keşif notuna bağlanır; rastgele araç çağırmak yükleme ve tartım kaybına yol açar.
Sonuç ve iletişim
Yıkım sahasındaki metal hurdayı satmak, doğru sırayla ilerletildiğinde ölçülebilir bir işe dönüşür: envanter, keşif, yazılı kapsam, kontrollü söküm-yükleme, belgelenmiş tartım ve net kapanış. Risk, acele ve sözlü anlaşmada büyür; özellikle sahte tartım ve yetkisiz alıcı senaryolarında tonaj kaybı geri alınamaz.
Bursa içi şantiye, yıkım veya tesis boşaltma işleriniz için saha keşfi planlamak istiyorsanız Doğruluk Metal ile iletişime geçin. Telefon: 0552 009 79 51. Web: https://www.dogrulukmetal.com.tr. Keşif sonrası kapsam ve teklif yazılı olarak iletilir; araç, vinç ve konteyner ihtiyacı işin niteliğine göre planlanır.
